تخطي إلى المحتوى الرئيسي

من لا يحضره الفقيه ( فارسي ) — صفحة 523

مساهمون:

ص٥٢٣
دندانهاى پيشين باشد ، زيرا در عرف از دندانهاى غير پيشين به « ضرس » تعبير مىكنند » . 5300 - و امير المؤمنين عليه السّلام در بارهء دندانها چنين دستور داد : آنها كه ديه بر آن تقسيم مىشود بيست و هشت عدد مىباشد ، شانزده عدد آنها در درون دهان ، و دوازده عدد در جلوى دهان قرار گرفته‌اند ، پس ديهء هر يك از دندانهاى پيشين چنانچه بشكند و بيفتد پنجاه دينار است ، و بدين حساب جمله ششصد دينار مىشود ، و ديهء هر يك از دندانهاى درونى نيم دندانهاى پيشين است و بدين حساب چهار صد دينار خواهد شد و رويهم هزار دينار ، و اگر كمتر بود ديه ندارد و اگر بيشتر بود نيز ديه اى ندارد . شرح : « ظاهرا خبر دلالت دارد كه اگر تمامى دندانها بريزد ديه اش هزار دينار مىباشد چه از بيست و هشت عدد بيشتر باشد چه نباشد ، و چون در روايات ديگر ديهء دندان زائد را ثلث ديهء دندان اصلى قرار داده بهتر است خبر را بر دندان زائدى حمل كنيم كه در سلسلهء دندانها نروئيده باشد بلكه پشت يا روى دندانهاى اصلى باشد ، يا چنان كه مؤلَّف اكنون بيان ميكنند معنى كنيم » . و نويسندهء اين كتاب - عليه الرّحمة - گويد : هر گاه همگى دندانها آسيب ببيند ، پس هر چه از خلقت معمولى - كه بيست و هشت عدد است - افزون بوده ، آن ديه ندارد ، و اگر آن زائد به تنهائى آسيب ديد پس در آن ثلث ديهء آن دندانى است كه در كنار