دامنه تاثير آثار عاشورايى
ابن حسام در زمره شاعران انگشتشمار آيينى در زبان فارسى است كه آثارش سرشار از مفاهيم ارزشى و معنوى با ساختار لفظى محكم و استوار مىباشد .
وى علاوه بر قصايد فاخر و ماندگار آيينى داراى سه تركيببند بديع و زيباى مهدوى در ستايش حضرت ولى عصر - ارواحنا فداه - دارد و موسوم به : مناقب هفت رنگ با رديفهاى :
سپيد ، سرخ ، زرد ، سبز ، كبود ، بنفش و سياه ؛ و مناقب هفت معدن با رديفهاى : گوهر ، لعل ، ياقوت ، عقيق ، پيروزه ، مرواريد و مرجان ؛ و مناقب هفت گل با رديفهاى : نرگس ، لاله ، گل ، نيلوفر ، سنبل ، سمن و سوسن ، كه از امّهات شعر مهدوى در زبان فارسى به شمار مىروند .
همو قصايد مناقبى و ماتمى شيوايى در مرثيت و مديحت سالار شهيدان دارد كه در قسمت پايانى اين مقال خواهد آمد . بدون ترديد نقش ابن حسام خوسفى در بالندگى شعر آيينى در زبان فارسى ، نقشى تعيين كننده است چرا كه جاذبههاى كلامى او را نمىتوان ناديده گرفت و شيوه فاخر بيانى او نيز در به تصوير كشيدن مقولههاى ارزشى و تبيين عظمت وجودى حضرات معصومين ( عليهم السلام ) مقبول اهل نظر و شيفتگان ادب شيعى است .
برگزيده آثار عاشورايى
ابن حسام خوسفى داراى سه قصيده رسا و شيواى آيينى در مناقب و مراثى حضرت ابى عبد اللّه الحسين ( عليه السلام ) است كه به خاطر اهميتى كه از نظر ساختارى و محتوايى دارند ، به نقل آنها مىپردازيم :
قنديل آفتاب كزو عرش را ضياست * تاب شعاع روضهء مظلوم كربلاست
انوار لامعات مصابيح مرقدش * چون پرتو لوامع مشكات كبرياست
در جنب آن ، اشعّه انوار آفتاب * كمتر ز لمعهاى است كه آن ده يك سُهاست
از نكهت عمامه عنبر شمامهاش * باد بهشت ، لخلخهآميز و عطرساست
با اعتدال قامت آن سروِ خوشخرام * در باغ خلد ، سدره و طوبى كم از گياست
با ابرويش ، مقابلهء ماه نو كج است * با گيسويش حكايت مشك ختا ، خطاست
آنجا كه ذكر متّقيان در ميان رود * بابش علىّ و ، مادر او مفخر النّساست