و قال : الصّائم فى عبادة و ان كان نائما على فراشه ، ما لم يغتب مسلما : [ فرمود ] :
روزه دار در عبادت است اگر چه بر فراش خويش خفته باشد ، مادام كه غيبت مسلمى نكرده است .
و قال : من أذاع فاحشة كمبتديها ، و من عيّر مؤمنا لشيء لم يمت حتّى يركبه :
[ فرمود ] : كسى كه پرده از گناه برافكند چنان است كه ابتدا بدان گناه مىكند ، و هر كس مؤمنى را به چيزى سرزنش كند از دنيا بيرون نشود تا خود آن درد را ديدار كند .
و قال : ثلثة و ان لم تظلمهم ظلموك : السّفلة و زوجتك و خادمك . [ فرمود ] : سه كس را اگر ظلم نكنى از ايشان ظلم بينى : نخست مردم سفله « 1 » ، ديگر زوجهء تو ، و سه ديگر خادم تو .
و قال : اربع من علامات الشّقاء : جمود العين و قسوة القلب و شدّة الحرص فى طلب الدّنيا و الاصرار على الذّنب : [ فرمود ] : چهار چيز علامت شقاوت است :
جمودات « 2 » چشم از سيلان دمعه « 3 » ، و قساوت قلب به جاى رأفت و شفقت ، و شدّت حرص در طلب دنيا و اصرار در اثم و عصيان .
مردى عرض كرد : يا رسول اللّه مرا وصيّتى فرما . فقال : لا تغضب ثمّ اعاد عليه ، فقال لا تغضب ، ثمّ . قال : ليس الشّديد بالصّرعة ، انّما الشّديد الّذى يملك نفسه عند الغضب . فرمود : غضب مكن و كرّت ديگر فرمودند : غضب مكن ، آنگاه فرمودند :
نيرومند آن كس نيست كه در كشتى گرفتن توانا باشد ، بلكه آن كس است كه هنگام غضب بتواند نفس خويش را بازداشت .
و قال : انّ اكمل المؤمنين ايمانا احسنهم اخلاقا . [ فرمود ] : همانا كاملترين دين داران آن كس است كه در محاسن اخلاق نيكوتر باشد .
و قال : ما كان الرّفق فى شىء الّا زانه ، و لا كان الخرق فى شىء الّا شانه . [ فرمود ] :
آن كس كه كار بر رفق و مدارا كند او را زيب و زينتى باشد ، و آن كس كه طريق حدّت و سورت سپرد نكوهيده گردد .
و قال : الكسوة تظهر الغنى و الاحسان الى الخادم يكبت العدوّ . [ فرمود ] : جامه نيكو نمودار غنى و ثروت است و احسان با خادم دشمن را زحمت و ذلّت و اهانت دهد .
هامش
( 1 ) . سفله : مردم پست .
( 2 ) . جمودت : خشكى .
( 3 ) . دمعه : اشك .