و نيز پيغمبر مىفرمايد : لو كان موسى حيّا ما وسعه الّا اتّباعى . و نيز مىفرمايد :
لو أنّ موسى أدركنى و لم يؤمن بى لما نفعته نبوّته شيئا .
سيم : خداوند هر پيغمبر را به نام خطاب فرموده چنان كه مىفرمايد :
يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ
« 1 » . و
يا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَّا وَ بَرَكاتٍ
« 2 » ، و
يا إِبْراهِيمُ أَعْرِضْ عَنْ هذا
« 3 » ، و
يا مُوسى إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتِي وَ بِكَلامِي
« 4 » ، و
يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ
« 5 » ، و
يا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلامٍ
« 6 » ، و
يا يَحْيى خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ
« 7 » ، و
يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِي عَلَيْكَ وَ عَلى والِدَتِكَ
. « 8 »
و محمّد را به اسم خطاب نمىفرمود از بهر تعظيم بلكه به القاب خطاب كرد مانند :
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ جاهِدِ *
« 9 » ، و
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ *
. « 10 » و هر جا نام آن حضرت فرود شد به غير خطاب بود مانند :
وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ
. « 11 » و ديگر :
مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ
« 12 » ،
وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ
« 13 » و اشباه آن .
چهارم : امم سالفه را روا بود كه پيغمبر خود را به نام خطاب كنند و محمّد را جايز نبود چنان كه مىفرمايد :
لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً
. « 14 » چه نخست به يا محمّد و يا ابا القاسم خطاب مىكردند ، بعد از اين آيت يا رسول اللّه و يا نبى اللّه گفتند .
پنجم : خدا به بلد او سوگند ياد كرده مىفرمايد :
لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ
. « 15 » و به حيات هيچ كس قسم ياد نكرده جز محمّد كه مىفرمايد :
لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ
. « 16 »
هامش
- هم با شما گواهم .
( 1 ) . سورهء بقره ، آيه 35 : اى آدم با همسرت در بهشت سكنى گزين .
( 2 ) . سورهء هود ، آيه 48
( 3 ) . سورهء هود ، آيه 76 .
( 4 ) . سورهء اعراف ، آيه 144 .
( 5 ) . سورهء ص ، آيه 26 .
( 6 ) . سورهء مريم ، آيه 7 .
( 7 ) . سورهء مريم ، آيه 12 .
( 8 ) . سورهء مائده ، آيه 110 .
( 9 ) . سورهء تحريم ، آيه 9 .
( 10 ) . سورهء مائده ، آيه 41 و 67 و سورهء مؤمنون ، آيه 51 .
( 11 ) . سورهء آل عمران ، آيه 144 .
( 12 ) . سورهء محمد ، آيه 29
( 13 ) . سورهء احزاب ، آيه 40 .
( 14 ) . سورهء نور ، آيه 63
( 15 ) . سورهء بلد ، آيه يك
( 16 ) . سورهء حجر ، آيه 72