مالك انصارى خزرجى « 1 » ، و ابو عبيدة بن الجرّاح را با سعد بن معاذ كه سيّد قبيلهء اوس بود از انصار ، و زبير بن العوّام را با سلمة بن سلامه انصارى اشهلى ، و عثمان بن عفّان را با أرت « 2 » بن ثابت انصارى ، و طلحة بن عبيد اللّه را با كعب بن مالك انصارى ، و مصعب بن عمير را با ابو ايّوب خالد بن زيد انصارى ، و ابو حذيفة بن عتبة بن ربيعه را با عبّاد بن بشر انصارى « 3 » ، و عمّار بن ياسر را با ثابت بن قيس انصارى خزرجى « 4 » و عبد اللّه جحش را با عاصم بن ابى الافلح انصارى ، و ابو ذر جندب بن جناده غفارى را با منذر بن عمرو انصارى . و حاطب بن أبى بلتعه را با عويم بن ساعده و بلال حبشى را با [ ابو رويحه ] عبد اللّه بن عبد الرّحمن الخثعمى « 5 » و ارقم بن ابى الارقم را با ابو طلحه انصارى ، و عثمان بن مظعون را با ابو الهيثم بن التّيّهان انصارى ، و عبد الرحمن بن عوف را با سعد بن الربيع انصارى ، و سلمان فارسى را با ابو درداء عويمر بن ثعلبه انصارى ، عقد مواخاة بست « 6 » . و دست على عليه السّلام را گرفته فرمود : اين برادر من است .
قال حذيفة فرسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله سيّد المرسلين و امام المتّقين و رسول ربّ العالمين الّذى ليس له شبه و نظير و على اخوه .
بالجمله خطى در شرط برادرى ايشان نگاشته شد كه با يكديگر معاونت و مواسات كنند ، و از يكديگر ميراث برند . و اصحاب رسول بدين عقد از يكديگر برادرانه ميراث بردند ، تا بعد از غزوهء بدر بدين آيت كه خداى فرستاد :
وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ
« 7 »
*
. حكم مواخاة در اخذ ميراث نسخ شد .
و ابن حجر در شرح صحيح بخارى خويش ، از ابن عبد البرّ آورده كه : در ميان مهاجران ، جداگانه جز اين نيز عقد مؤاخاتى منعقد شد . و رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله در ميان
هامش
( 1 ) . چاپ سنگى : غسّان بن مالك انصارى خزرجى .
( 2 ) . سيرت رسول اللّه : و عثمان بن عفّان را با اوسى بن ثابت كه از انصار بود ( ج 1 ، 485 ) .
( 3 ) . چاپ سنگى : ابو حذيفه عقبة بن ربيعه را با عتبة بن بشير انصارى .
( 4 ) . سيرت رسول اللّه : و عمار بن ياسر را با حذيفة اليمان .
( 5 ) . خثعم بر وزن جعفر نام قبيلهاى است .
( 6 ) . به روايت سيرت رسول اللّه : حمزة بن عبد المطّلب كه عم مصطفى بود و شير ذو الجلال بود با زيد بن حارثه كه غلام پيغمبر بود برادرى گرفت و جعفر بن ابى طالب و معاذ بن جبل برادرى گرفتند ( 1 / 485 ) .
( 7 ) . انفال ، 75 : خويشاوندان نسبت به يكديگر سزاوارترند .