در حق دوست و محبوبش را مستجاب نكند .
و عدهاى نيز گفتهاند : منظور دعايى است كه داراى شرايط نباشد .
اما هيچ يك از اين سخنان درست نيست ، زيرا ابتداى كلام امام صادق - عليه السّلام - كه فرمود : « ما قومى فصيح و خوش سخن هستيم » اشاره به رعايت كردن قواعد ادبى است ، چون مراعات نمودن اين قواعد ، از شرايط فصاحت است .
سخن حق آن است كه منظور اين دو روايت يك چيز نيست ، بلكه هر يك معناى خاصى دارند . اما روايت اول كه فرمود : « دعاى غلط به سوى خداوند متعال بالا نمىرود » ، يعنى ذات اقدس الهى ، مطابق ظاهر لفظ غلط جزاء نمىدهد و اجابت نمىكند بلكه مطابق مقصود گوينده ، پاداش عطا مىنمايد . براى اين تفسير دو دليل داريم :
دليل اوّل اينكه : افرادى ، زيارت امام معصوم - عليه السّلام - را اين گونه قرائت مىكنند :
« اشهد انّك قتلت و ظلمت و غصبت
( به صورت فعل معلوم ) » .
يعنى : « نعوذ باللَّه شهادت مىدهم كه تو كشتى و ظلم كردى و غصب نمودى ! ! » .
و حال آنكه صحيح اين است كه بگويد :
« اشهد انّك قتلت و ظلمت و غصبت ( به صورت فعل مجهول ) »
. يعنى : « شهادت مىدهم كه تو كشته شدى و مظلوم بودى و حقّت غصب گرديد » .
اگر بخواهيم همين ظاهر لفظ را نظر كنيم و به موجب آن ، حكم نماييم ، بايد بگوئيم كه اين فرد كافر شده و حال آنكه احدى اين چنين حكم نمىكند . بنا بر اين ، پاداش دعا مطابق ظاهر لفظ نمىباشد ، بلكه مطابق مقصود گوينده خواهد بود .
دليل دوم اينكه : اگر كسى سخن زشتى به ديگرى بگويد به طورى كه اين سخن در عرف و زبان ديگران ، دلالت بر نسبت نارواى جنسى كند ، اما در عرف و زبان گوينده ، چنين نباشد ، در اينجا هيچ فقيهى نمىگويد كه بايد بر گوينده
عدة الداعي ونجاح الساعي (آيين بندگى و نيايش) (فارسى) — صفحة 37
مساهمون: ابن فهد الحلي
ص٣٧