اصل تشريع دعا و ثواب دادن بر آن از باب رحمت خدايى است كه رحمتش بر غضبش پيشى گرفته ، بنا بر اين ، نبايد چنين دعايى را اجابت نمايد ، چون غرض بنده از دعا ، اين است كه خيرى به او برسد و حالش اصلاح گردد ، نه اينكه روزگارش بدتر شود .
بنا بر اين ، اگر چيزى را طلب مىكند ، منظورش اين نيست كه هر چه هست ( چه خوب و چه بد ) مىخواهم ، بلكه مقصودش اين است كه اگر براى من نفع دارد ، مىخواهم ، پس اين شرط در خاطرهء او استوار است ، اگر چه به زبان نياورده باشد حتّى اگر در ذهنش هم اين شرط خطور نكرده باشد ( اگر كسى از او سؤال كند كه اين مطلب براى تو فلان مفاسد و مضرّات را در پى خواهد داشت ، آيا باز هم آن را مىخواهى ؟ مسلّما جوابش منفى خواهد بود ) .
مانند كسى كه بخواهد با زبان بيگانه ، چيزى را به كسى بفهماند ، اگر در ايراد سخن ، كلمه يا كلماتى را اشتباها به كار ببرد ، در اينجا برداشت شنونده بايد آن چيزى باشد كه گوينده قصد كرده نه آن چيزى كه به زبان آورده است .
تلفّظ غلط در دعا
« 1 » از آنچه گفته شد مىتوان اين گونه نتيجه گرفت كه در روايات « 2 » آمده است خداوند متعال دعايى را كه غلط تلفظ گردد ، قبول نمىكند ، اين بدين معناست كه آن را به شكل درستش مىپذيرد . توضيح مطلب اينكه : از امام جواد - عليه السّلام - روايت شده است كه فرمود :
21 - « ما استوى رجلان في حسب و دين قطّ الّا كان افضلهما عند اللَّه عزّ و جلّ ادبهما قال : قلت : جعلت فداك قد علمت فضله عند النّاس في النّادى و المجالس ، فما فضله عند اللَّه عزّ و جلّ ؟ قال عليه السّلام : بقراءة القران كما انزل
هامش
( 1 ) در اصطلاح آن را « دعاى ملحون يا لحن در دعا » گويند .
( 2 ) ر ، ك : روايات شماره 21 و 22 .