قومس : منديلهاى سفيد دارند كه از پنبه مىسازند كوچك وبزرگ نشاندار وساده وحاشيهدار ، كه بهاى هر يك چه بسا به دو هزار درم نيز برسد . كيسه وطيلسان وپارچهها نازك پشمين نيز دارند .
گرگان : روسرىهاى ابريشمى دارد كه تا يمن برده مىشود .
عناب وانجير وزيتون نيز دارند وهمچنين ديبائى پست .
طبرستان : كيسههاى آنجا بر كيسههاى فارس ترجيح داده مىشود وطيلسان وپارچههائى درشت باف « 1 » كه به هر سو برده ودر مكة نيز بسيار فروخته مىشود . درمهائى كوچك وبزرگ دارند كه در غرب آنها را مكي ولفائف نامند .
بيار : كالاى بزازى وروغن بسيار دارد . ايشان تخصصى نيز در گل كارى دارند تا آنجا كه بزرگان ودانشمندان را نيز مىبينى در اين كار ماهراند ، چنانكه أبو طيب شواء « 2 » با همه دارائى ودادگرى كه مىداشت هميشه در ديههايش ديده مىشد كه اطاقى يا ديوارى را مىسازد . فرزندان ونوادگانش نيز مهندس ودر كار ساختمان ، نياموخته ماهر بودند .
من بهتر از خانههاى بيار وساختمانهايشان نديدهام ، گوئى ريخته گر آنها را ريخته وموافق آن فراوان است .
آب : آبهاى اين سرزمين از كوههاى ديلمان سرازير مىگردد ، آبهاى طبرستان نيز از كوه ورودخانهء خرما رود است [ در رباط دهستان
هامش
( 1 ) متن : وثياب الخيش [ ؟ ] ، ص 353 : 8 و 412 : 11 .
( 2 ) اين مرد جد مادرى مؤلف مقدسي است ص 357 وپيشگفتار من .