جهت ششم : احتمال « تصحيف » در لفظ حسين
احتمال « تصحيف » و تغيير شكل كلمه حسين و ثبت شدن به هيأت حسن در حديث ابى داود به هيچ روى بعيد نيست به ويژه آنكه افراد مختلف اين حديث را به چند شكل از ابى داود نقل كردهاند ، با آنكه احتمال عكس اين حديث - يعنى از اولاد امام حسين عليه السّلام بودن مهدى موعود ( عجلّ الله تعالى فرجه ) - نيز كاملا قوى است ؛ زيرا اين روايت « خبر واحد » است و با آن روايت كه خبر متواتر است نمىتواند معارضه كند .
جهت هفتم : جعلى بودن حديث مزبور
مجعول بودن اين حديث نيز احتمالى جدّى است و مؤيد اين احتمال آن است كه « حسنيّون » و اتباع آنان گمان كردند كه مهدى همان محمد بن عبد الله بن حسن بن امام مجتبى معروف به حسن مثنّى است كه در سال 145 هجرى و در زمان منصور عباسى كشته شد . مانند آنچه بعد از ايشان اتفاق افتاد و عباسيان مدعى شدند كه موعود همان محمّد بن عبد الله منصور عباسى ملقّب به مهدى ( 158 - 169 ه ) است ، ادّعايى كه با هدف نيل به مقاصد سياسى بزرگى كه در سر داشتند عنوان شد ، در حالى كه دستيابى به اين مقاصد ، از غير اين طريق تقريبا ناممكن مىنمود .
عدم تعارض اين حديث با روايات ابن الحسين بودن مهدى عليه السّلام
شايان توجه است كه با فرض صحت حديث مزبور - علىرغم همهى مشكلات پيشگفته - باز هم اين حديث با روايات متواتر ابن الحسين بودن مهدى موعود تعارضى نخواهد داشت و مانعى بر سر راه آنها ايجاد نخواهد كرد . زيرا مىتوان ميان اين دو دسته روايات بدينگونه جمع كرد كه امام مهدى عليه السّلام حسينى الأب و حسنى الأم است . چون همسر امام سجاد عليه السّلام - يعنى مادر امام باقر عليه السّلام « فاطمه بنت الحسن » - دختر امام مجتبى عليه السّلام بودهاند . بنابراين ، امام باقر عليه السّلام حسينى الأب و حسنى الأم بوده و فرزندان ايشان نيز همگى ذريّهى سبطين محسوب مىشوند .
مؤيد جمع پيشگفته اين آيات قرآن مجيد است :
هامش
در ميان منابع شيعه نيز مىتوان به كتابهاى ذيل مراجعه كرد :
كشف الغمة / ج 3 / ص 259 ؛ كشف اليقين / ص 117 ؛ إثبات الهداة / ج 3 / ص 617 / باب 32 / ح 174 ؛ حلية الأبرار / ج 2 / ص 701 / باب 41 / ح 54 ؛ غاية المرام / ص 694 / باب 141 / ح 17 ؛
نيز در منتخب الأثر احاديث بسيارى از اين دست ، از طريق شيعه و اهل سنت ، نقل شده است .