كلى عضو به بيمارىهاى جزيى « 1 » آن رو آورده و در بيشتر موارد در ابتدا تعريف بيمارى ، اسباب و علايم آن را بيان نموده ، سپس احكام جزيى « 2 » را مورد بررسى قرار دادهام ، آن گاه قانون كلى درمان آن را ارائه داده و در آخر به درمانهاى جزيى به وسيله تك تك داروهاى مفرد و مركب متمايل شدهام .
بايد به اين نكته توجه داشت كه آنچه از داروهاى مفرد كه در كتاب دوم ( ادويه مفرده ) با استفاده از جدولها و رنگها در بيان منافع آنها در بيمارىها آوردهام « 3 » - چنان كه تواى خواننده بدان آگاه خواهى شد - ديگر در كتاب سوم ( بيمارىها ) جز مواردى ناچيز ، تكرار نكردهام و بيان منافع و روش ساخت داروهاى تركيبى را كه شايسته است در قرابادينى كه در صدد نگارش آن هستم بيايد ، به كتاب پنجم ( قرابادين ) موكول نمودهام .
پس از كتاب سوم به تدوين مباحث جزيى بيمارىهاى عمومى كه به عضوى خاص تعلّق ندارد ، رو آوردهام و در آنجا گفتارى درباره « آرايش » نيز افزودهام ، روش من در اين كتاب نيز مانند كتاب پيشين ( امراض جزيى ) مىباشد .
با توفيق خداى متعال پس از فراغت از اين كتاب به جمع آورى كتاب قرابادين ( داروهاى تركيبى ) مشغول گرديدم .
اين كتاب ( قانون ) كتابى است كه مدّعيان پيشه پزشكى و كاربران آن از اندوختن اهمّ مباحث آن ناگزيرند ، زيرا اين مطالب كمترين چيزى است كه طبيب بايد بداند و البته افزون بر اين مطالب ، چيزى مضبوط و مدون نشده است ؛ « 4 » اگر خداى متعال عمرى دهد و دست تقدير يارى نمايد در اين خصوص كوشش ديگرى خواهم نمود .
هامش
( 1 ) جزيى عضو مانند « رمد » كه از بيمارىهاى جزيى چشم مىباشد .
( 2 ) احكام جزيى در اين عبارت ، بيان بيمارى در خصوص اطفال ، جوانان و سالمندان مىباشد .
( 3 ) گويا در نسخه اصلى قانون ، داروها به صورت جدولها و با رنگهاى مختلف تدوين شده كه نسخه پردازان آن را منعكس نكردهاند .
( 4 ) مواردى از بيمارىهاى جديد كه پيوسته در حال پيدايش است و نيز تركيب بيمارىها با يكديگر و تركيب داروها با يكديگر غير قابل ضبط و تدوين مىباشد .