( 1 ) حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله از چيزهائى نهى فرموده و ليكن نهى حرمت نيست ، بلكه نهى كراهت مىباشد ، و به چيزهائى امر فرموده و آن اوامر وجوبى نيستند ، بلكه امر ارشادى و رجحانى است ، و مردم در انجام اين اعمال رخصت دارند ، و اتيان آن كارها و يا ترك آنها در اختيار مكلف است .
اگر از ناحيه ما دو خبر در يك مورد رسيد و موضوعى را نهى ميكرد ، و هر دو خبرهم صحيح بودند ، و كسى بر آنها اعتراض نداشت ، در اين صورت بايد به مضمون آن دو حديث عمل كرد ، و يا يكى از آنها را گرفت ، و بايد برسول خدا ( ص ) تسليم شد و اگر كسى به اين حديث عمل نكند عناد ورزيده و از دستور پيغمبر سرباز زده است و به خداوند متعال شرك آورده و كافر شده است .
اگر دو خبر مختلف براى شما رسيد آن خبر را به كتاب خداوند عرضه كنيد ، و اگر با حلال و حرام خداوند در كتاب موافقت كرد ، از آن پيروى كنيد ، و اگر در قرآن پيدا نشد با سنت حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله تطبيق دهيد .
اگر با اوامر و يا با نواهى حضرت رسول موافقت كرد مورد عمل قرار دهيد ، و اگر حديث مورد نظر با منهيات مكروه مخالفت كرد در اين صورت مكلف رخصت دارد و ميتواند به هر يك از آن دو خبر عمل كند .
مكلف بايد در اين مورد از باب تسليم و متابعت سنت پيغمبر رفتار كند و حقيقت آن را به حضرت رسول و شارع مقدس برگرداند ، و اگر چنانچه آن حديث مخالف ، با هيچ يك از آنها موافقت نداشت ، آن حديث را به ما برگردانيد و از روى رأى و اجتهاد خود عمل نكنيد ، و سكوت و عدم تفحص خود را حفظ كنيد تا از طرف ما بيان اين گونه روايات برسد و واقعيت آن معلوم گردد .
( 2 ) 61 - حضرت رضا عليه السلام از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه فرمود :
اخبار و آثار حضرت امام رضا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 839
مساهمون: عزيز الله عطاردى
ص٨٣٩