مىخواستند ، و اما علماء و اهل معرفت را بجاه و مال و كثرت عطايا مغرور مىكردند .
و حال ايشان با على و اولاد او چون بلعم باعور بود با موسى و هارون . يا چون برصيصاى راهب :
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ * جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها وَ بِئْسَ الْقَرارُ
( 34 - 33 ) يعنى آيا نمىبينى به سوى آن جماعت كه بدل كردهاند نعمت خداى را به كفر و فرود آوردند قوم خود را در دار البوار كه آن جهنم است كه گرم مىكند در سراى دوزخ ايشان را و بد قرارگاه است .
سلمنا كه عامه نيز عالم بودند و عارف به احوال ايشان و حال ايشان چون حال برادران يوسف عليه السّلام بود قال اللّه تعالى :
أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْراهِيمَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً
( نساء 57 ) يعنى آيا حسد مىبرند مردمان بر آنچه داده ايشان را خداى از فضل خود به تحقيق كه دادهايم ما آل ابراهيم را كتاب و حكمت و دادهايم ايشان را ملك عظيم ، و خاصه يهود موسى و عيسى را شناختند قال اللّه تعالى :
وَ قَدْ كانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ ما عَقَلُوهُ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ
( بقره 70 ) يعنى به تحقيق كه هست فرقهء ايشان كه مىشنوند كلام خداى را و بعد از آن تحريف مىكنند آن را بعد از آن كه تعقل كردهاند آن را و حال آنكه ايشان مىدانند . و قال تعالى :
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَهُ كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ وَ إِنَّ فَرِيقاً مِنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ
( بقره 141 ) و گفت آن جماعتى كه داديم ايشان را كتاب مىشناسند او را چنانچه مىشناسند فرزندان خود را و به درستى كه فريقى از ايشان هرآينه مىپوشند حق را و حال آنكه مىدانند .
سؤال ؟ بنابراين عامه مستحق ملامت نباشند .
الجواب ، قال اللّه تعالى :
فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ
( زخرف 54 ) فرعون قوم خود را به انكار نبوت موسى دعوت كرد ايشان قبول كردند تا حق تعالى فرمود :
فَأَغْرَقْناهُ وَ مَنْ مَعَهُ جَمِيعاً
( اسراء 105 ) پس غرق كرديم او را و كسى كه با اوست به تمام . و قال تعالى :
أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ
( مؤمن 49 ) و گفت داخل سازيد آل فرعون را به سختترين عذاب ، و آل اينجا قرابت داران فرعوناند و اجانب نيز . زيرا كه جمله را با وى هلاك كردند و به جمع بدوزخ رسيدند . و قال :
كَالَّذِي اسْتَهْوَتْهُ الشَّياطِينُ
( انعام 70 ) چون كسى كه وسوسه كرده او را شيطان :
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذا إِلَّا إِفْكٌ افْتَراهُ وَ أَعانَهُ عَلَيْهِ قَوْمٌ آخَرُونَ فَقَدْ جاؤُ ظُلْماً وَ زُوراً
( فرقان 5 ) و گفتند آنان كه كافر شدند نيست اين مگر بهتان كه افترا