پيمان عقبه
در روزگار پيشين ، « وادى القرى » راه بازرگانى يمن به شام بود . كاروانهاى تجارتى يمن پس از عبور از كنار مكّه وارد درهء طولانى مىشدند كه آن را « وادى القرى » مىگفتند . در امتداد آن ، مناطق سرسبز و خرمى وجود داشت كه يكى از آنها شهر قديمى « يثرب » بود كه بعدا به نام « مدينة الرسول » معروف شد .
در اين منطقه ، دو طايفهء معروف « اوس و خزرج » كه از مهاجران عرب يمن « قحطانى » بودند ، از اوايل قرن چهارم ميلادى زندگى مىكردند . در كنار آنان سه طايفهء معروف از يهود « بنى قريظه » ، « بنى النضير » و « بنى قينقاع » - كه از مهاجران شمال شبه جزيره بودند - سكنا گزيده بودند . همهساله گروهى از اعراب يثرب ، براى برگزارى مراسم حج در مكّه شركت مىكردند و پيامبر با آنها تماسهايى مىگرفت . اين ملاقاتها مقدمات هجرت را فراهم آورد و تمركز نيروى متفرق اسلام را در آن نقطه ايجاب كرد . بسيارى از اين تماسها اگر چه سودى نداشت ، سبب مىشد كه حجّاج يثرب هنگام بازگشت به وطن ، طلوع پيامبر جديد را به عنوان مهمترين خبر و حادثه در آنجا منتشر سازند و توجه مردم آن سامان را به چنين امرى جلب كنند . از اين لحاظ ، ما برخى از اين ملاقاتها را كه در سالهاى يازده و دوازده و سيزده بعثت انجام گرفته است در اينجا نقل مىكنيم . با بررسى اين مطالب ، علت هجرت پيامبر از مكّه به يثرب و تمركز قواى مسلمانان در آن نقطه روشن مىگردد .