چهره درهم كشيد و روى برتافت ، شخص پيامبر بوده است .
از امام صادق نقل شده كه مقصود يك نفر از بنى اميه است ، هنگامى كه « امّ مكتوم » حضور پيامبر رسيد . او از امّ مكتوم تنفر جست و اين آيات در توبيخ وى وارد شده است . « 1 »
3 . شنيدن قرآن را تحريم كردند !
برنامهء وسيع و دامنهدارى كه بتپرستان مكّه ، براى مبارزه و جلوگيرى از نفوذ آيين يكتاپرستى طرح كرده بودند ، يكى پس از ديگرى اجرا مىشد ، ولى در اين مبارزه چندان موفق نبودند و نقشههايشان نقش بر آب مىگشت .
آنان دورانى را بر ضدّ پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم تبليغ كردند ، ولى هيچگاه با موفقيت كامل روبهرو نشدند . « پيامبر » در راه خود پايدارتر و روز به روز آيين يكتاپرستى در حال گسترش بود . از اين رو ، سران قريش تصميم گرفتند كه مردم را از استماع قرآن بازدارند . براى اينكه نقشهء آنان عملى شود ، جاسوسانى در تمام نقاط « مكّه » گماردند تا زائران خانهء خدا و بازرگانان را كه به منظور دادوستد وارد مكّه مىشدند ، از تماس با محمد بازدارند و به هر طريقى ممكن باشد از شنيدن قرآن جلوگيرى كنند . سخنگوى جمعيت ، اعلاميهاى كه قرآن مضمون آن را نقل مىكند ، در ميان مكيان منتشر كرد :
گروه كافران گفتند كه به اين قرآن گوش ندهيد و هنگام قرائت آن جنجال كنيد شايد پيروز شويد . « 2 »
برندهترين حربهء پيامبر كه رعب و ترس عجيبى در دل دشمنان افكنده بود ، همان « قرآن » بود . سران قريش مىديدند چه بسا افرادى كه از سرسختترين دشمنان پيامبر
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 437 . علامهء طباطبائى در ج 20 ، تفسير الميزان در تفسير سورهء « عبس » به گونهاى شيوا شأن نزول ياد شده را تشريح كرده است و ثابت كرده كه فاعل « عبس » پيامبر نيست ؛ ولى خطاب در « و ما يدريك » به او است و اين دو با هم منافات ندارد .
( 2 ) .وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَ الْغَوْا فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُونَ« سورهء فصلت ( 41 ) آيه 26 » .