دومين سورهء قرآن باشد ، در صورتى كه يازدهمين سورهء قرآن است . « 1 » فهرست سورههاى قرآن ، تا نزول سورهء و الضحى به قرار زير است :
1 . علق 2 . قلم 3 . مزّمّل 4 . مدّثّر 5 . تبّت 6 . تكوير 7 . انشراح 8 . و العصر 9 . و الفجر 10 . و الضّحى .
در اين ميان ، يعقوبى « 2 » سورهء و الضّحى را سومين سوره از نظر تاريخ نزول مىداند و همين نظر نيز با اين نقل تطبيق نمىكند .
اختلاف در مدت انقطاع وحى
مدت انقطاع وحى بسيار مبهم و به صورتهاى گوناگون نوشته شده است و در تفاسير اقوال زير به چشم مىخورد : چهار روز ، دوازده روز ، پانزده روز ، نوزده روز ، 25 روز ، چهل روز .
ولى با مراجعه به فلسفهء نزول تدريجى قرآن ، خواهيم ديد كه انقطاع وحى جريان استثنايى نبوده است ، زيرا قرآن از روز نخست اعلام مىكند كه مشيّت الهى بر اين تعلق گرفته است كه قرآن را تدريجا نازل كند . آنجا كه مىفرمايد :
وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ
« 3 » ؛ اين قرآن را به تدريج فرو فرستاديم كه آن را آرام و با تأنّى براى مردم بخوانى .
قرآن در جاى ديگر پرده از روى راز نزول تدريجى قرآن برداشته و مىفرمايد :
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً واحِدَةً كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ وَ رَتَّلْناهُ تَرْتِيلًا
« 4 » ؛ افراد كافر گفتند : چه مىشد كه قرآن يك جا نازل
هامش
( 1 ) . زنجانى ، تاريخ القرآن ، ص 58 .
( 2 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 33 .
( 3 ) . اسراء ( 17 ) آيه 106 .
( 4 ) . فرقان ( 25 ) آيه 32 .