تحريم كرده پس خريد و فروشش جايز نيست و از نوع معاملات باطل است . مثلًا خون . استفادهاى كه از خون در آن وقت مىكردند اين بود كه خون را مىخوردند .
اسلام خوردن خون را تحريم كرده است . حالا اگر زمان تغيير كرد و براى خون استفادهاى كشف شد و خون مورد استفادهاى غير از آن استفادهاى كه قبلًا مىكردند و اسلام آن را تحريم كرده بود قرار گرفت ، استفادهاى كه خود اسلام هم آن را جايز مىداند ، مثل همين كه از خون انسانى در بدن انسان ديگر يا براى مجروحين استفاده مىكنند ، [ در اين صورت حكم تغيير مىكند . ] اسلام گفت خون خوردن حرام است ، نگفت خون تزريق كردن به بدن ديگرى حرام است . در گذشته اگر معامله روى آن انجام مىشد مصداق اكل مال به باطل بود . امروز تغيير كرد ، ديگر مصداق اكل مال به باطل نيست .
بنابراين آن قانونى كه در خود قرآن هم به آن تصريح شده
( لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ )
« 1 » ثابت و تغييرناپذير و نسخ ناپذير است . ولى يك چيزى يك روز اگر روى آن معامله بشود مصداق اكل مال به باطل است ، روز ديگر نيست . چون آن اكل مال به باطل اين را كنترل مىكند بنابراين تغيير موضوع پيدا مىشود . تغيير موضوع كه پيدا شد حكمش هم تغيير مىكند . ولى اين نسخ نيست . قانون اسلام نسخ نشده ، موضوع عوض شده و تبدل پيدا كرده است .
داستان آقاشيخ على زاهد
يك شوخى هم برايتان عرض بكنم : يكى از زُهّاد بسيار معروف عصر ما كه واقعاً مرد متقى و پرهيزكارى بوده و فقيه عالمى هم بوده مرحوم آقا شيخ على زاهد قمى است كه در نجف بوده است . ايشان يك تعصب و تصلّبى داشت [ در عدم استفاده از كالاهاى خارجى . ] يك گاندى بود ولى گاندى براى خودش نه براى همهء مردم و لهذا خاصيت كار گاندى را نداشت . امتعهء خارجى را خودش براى خودش تحريم كرده بود البته روى يك نظر صحيحى ، مىگفت تا امتعهء مسلمانى هست ما امتعهء خارجى استفاده نمىكنيم . تا پارچهء وطنى و داخلى بود پارچهء خارجى نمىخريد .
اگر چاى هم مىخواست بخورد چاى خارجى نمىخورد چاى داخلى مىخورد . از
هامش
( 1 ) بقره / 188 و نساء / 29