فرهنگ اسلامى تبديل گرديد ؛ و از پى آن نيز ديرى نپاييد كه اين تحول و رونق فرهنگى و فكرى به « نجف اشرف » و كنار بارگاه ملكوتى امير مؤمنان - كه هماره از پايگاههاى بزرگ و پرشكوه فرهنگ عربى و اسلامى بوده است - انتقال يافت .
در آن دوران شكوفايى و پيشرفت « حلّه » بود كه گروهى بزرگ از دانشوران و دانشمندان ، فقيهان و حقوقدانان ، پزشكان و فيلسوفان ، اديبان و شاعران دانشمند و آزاده در مهد آن دوران طلايى جوشيدند ، و آوازهء آنان همهء آفاق را در برگرفت .
همانان بودند كه خدمات بزرگ و آشكارى به علوم اسلامى و فنون و ادب جهان عرب نمودند . خدمات فراموش نشدنى ، تحسين برانگيز و بزرگى كه هماره در خور سپاس و قدردانى است .
نويسندهء كتاب « روضات » ، مرحوم « خوانسارى » ، از برخى روايتگران مورد اعتماد ، از جمله « ميرزا عبد اللَّه اصفهانى افندى » در كتابش ، « رياض العلماء » آورده است كه : در آن دوران طلايى ترقّى و پيشرفت علمى و فكرى و دينى « حلّه » ، تنها در يك قرن حدود پانصد مجتهد و كارشناس مذهبى در آن شهر و آن سامان مىزيستهاند ! و از اين آمار ، بايد شمار دانشوران و دانشمندان و مجتهدان و بزرگانى را كه در ديگر قرنها در آنجا زيستند ، دريافت . و نيز اين آمار ، رونق بازار دانش و بينش و شكوفايى فرهنگ و ادب اسلامى و عربى و انسانى در سدههاى پيشين - در اين شهر تاريخى و كهن را - براى ما مىنماياند .
خاندان « ابن نماى حلّى »
از جمله خاندانهاى بزرگ و ريشهدار و برجستهاى كه در « حلّه » جوشيد و از اركان و پايههاى دانشوران و دانشمندان شيعه در قرن هفتم هجرى گرديد ، خاندان بزرگ و پرشكوه « آل نما » است .
اين خاندان اصيل ، دانشور ، دينشناس ، بزرگ ، بزرگوار و كهن و ريشهدار ، از خاندانهايى است كه در آن شهر و آن سامان درخشيد و شهرت بسيارى يافت .
از جمله اعضا و افراد بزرگ اين خاندان كه شهرت و آوازهء بسزايى يافتند ، يكى جناب « هبة اللَّه بن نما » ، نياى بزرگوار مؤلف گرانقدر « مثير الاحزان » بود . پس از او