مىشناسد . هذا ابن بنت رسول اللَّه . ايستاد همان جا يك قصيدهء غرّايى انشاء كرد ، از آن وقتهايى كه شاعر وقتى به هيجان مىآيد نبوغش مىشكفد كه در غير آن حال اگر ده شبانه روز هم روى مغز خودش فشار بياورد نمىتواند [ مانند آن ] بگويد . يك قصيدهء بلندبالاىِ اين گونه گفت . بعد هم مدتها در عَسَفان زندانى بود ، حقوقش هم قطع شد و حتى بنى هاشم برايش پول جمع كردند و فرستادند ، پول را قبول نكرد و گفت : من اين قصيده را براى خدا گفتم . گفتند آخر ما مىخواهيم به تو هديه بدهيم . نمىگوييم براى پول گفتى . گفت : نه ، من نمىخواهم حتى همين مقدار هم كارم را آلوده كنم .
آيات سورهء طه
سورهء طه ، آيات 69 تا تقريباً 76 . قبلش مفصّل است ، تا مىرسد به اينكه :
وَ أَلْقِ ما فِي يَمِينِكَ تَلْقَفْ ما صَنَعُوا إِنَّما صَنَعُوا كَيْدُ ساحِرٍ وَ لا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتى
« 1 »
.
به موسى گفتيم آن كه در دستت هست يعنى عصا را بينداز ، همهء اينها را مىبلعد ، ساحر هرگز رستگار نمىشود .
فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّداً
آنها افتاده شدند در حالى كه ساجد بودند . قرآن تعبير نمىكند كه اينها خودشان را انداختند ، كأنه اصلًا اين جريان اينها را به زمين انداخت و به زانو درآورد .
قالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هارُونَ وَ مُوسى
« 2 »
.
باز :
قالَ آمَنْتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ إِنَّهُ لَكَبِيرُكُمُ الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ .
اينجا فرعون يك جملهء ديگر هم گفته است ؛ گفته اصلًا معلوم مىشود جادوگر بزرگ اين است ، اين استاد بزرگ شما بوده و شما با همديگر تبانى كردهايد . من نمىدانستم شما شاگرد اين هستيد كه بعد مىرويد با همديگر مىسازيد .
فَلَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلافٍ وَ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ
دست و پايتان را در جهت مخالف مىبُرم و شما را در آن تنههاى درخت خرما بهدار خواهم كشيد .
وَ لَتَعْلَمُنَّ أَيُّنا أَشَدُّ عَذاباً وَ أَبْقى
« 3 »
.
آنوقت خواهيد ديد كه چه كسى بدتر رنج مىكشد .
قالُوا لَنْ نُؤْثِرَكَ عَلى ما جاءَنا مِنَ الْبَيِّناتِ
حالا كه آيات و بيّنات الهى براى ما آشكار شده ما هرگز تو را بر آنها ترجيح نمىدهيم . تو با همهء قدرت و ثروت و نعمتهايت در يك طرف و حقيقت در يك طرف ديگر قرار گرفته ، ما هرگز تو را بر حقيقت مقدّم نمىداريم .
اينجا قرآن دارد يك منظرهء انسانى عجيبى را مجسم مىكند ، يعنى درست قيام عليه منافع خود .
فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ
هر كارى از تو ساخته است و مىخواهى بكنى بكن ؛ حكم بكن هر
هامش
( 1 ) طه / 69 .
( 2 ) طه / 70 .
( 3 ) طه / 71 .