استاد : ما كه اطلاع مستقيم نداريم ولى زيست شناسهاى امروز به چنين چيزى معتقدند . حال ممكن است روزى نظريهء ديگرى [ پيدا شود . ]
- فكر نمىكنم از نظر علمى ثابت شده باشد .
استاد : نظريهء « موتاسيون » كه امروز مىگويند مگر غير از اين است ؟
- نتوانستهاند ثابت كنند كه در طول يك ميليون سال مثلًا موشى اسب شده باشد .
استاد : نه ، نمىگويند هر چيزى هر چيزى مىشود . به اين شكل نمىگويند كه مثلًا يك دفعه يك موش اسب شود ، بلكه به صورتى كه مثلًا يك موش يك موش خرما شده باشد ؛ در همين حد است .
حلقاتى دارد ولى تغييرات بهطور ناگهانى انجام مىشود ، مثلًا در طول صد نسل هيچ تفاوتى نيست ولى يك مرتبه در يك نسل يك تفاوت عميق پيدا مىشود . تفاوتى كه در ژنهاى حيوان اثر مىگذارد يك امر عرَضى نيست كه باز اولاد او مثل اجدادش باشند ، بلكه از آن به بعد اولاد او همه مثل خودش هستند .
- آيا ماديون هم همين را قبول دارند ؟
استاد : همه قبول دارند .
- ولى مىگويند از راه ژنها فقط جسميات منتقل مىشود و روحيات به هيچ وجه انتقال پيدا نمىكند .
استاد : اين درست است و همه قبول دارند . مكتسبات ( نه روحيات ) يعنى اخلاق اكتسابى منتقل نمىشود اما اخلاق فطرى و طبيعى چرا ؛ يعنى اگر مثلًا گوسفند يا سگى را تربيت خاصى كرده باشند ، هيچ وقت تربيت آن سگ به توله هايش منتقل نمىشود . اگر به آن سگ چيزهايى ياد داده باشند معلوماتش منتقل نمىشود ، كما اينكه در انسان هم همينطور است . هيچ وقت مثلًا يك صنعتگر كه سالها زحمت كشيده صنعتى را ياد گرفته ، بچهاش صنعتگر به دنيا نمىآيد چون [ صنعتگرى ] امرى است اكتسابى . يك عالِم هم بچهاش عالِم به دنيا نمىآيد . يك باتربيت هم بچهاش باتربيت به دنيا نمىآيد . امور اكتسابى قابل وراثت نيست . نظريهء داروين براساس اين بود
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 77
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٧٧