در دورهء اشتراك اوليه تضاد طبقاتى نبوده است . . . . . 604
دورهء برده دارى . . . . . 607
ريشههاى برده دارى . . . . . 608
تناقض . . . . . 611
ساده بودن ابزار ملاك اشتراك نيست . . . . . 613
ايرادها . . . . . 616
انكار دولت در دورهء اشتراك اوليه . . . . . 619
بيان علمى . . . . . 620
پيدايش دولت . . . . . 624
دو نظريهء مخالف . . . . . 624
دولتهاى دموكرات . . . . . 625
ديكتاتورى پرولتاريا . . . . . 627
ايرادها . . . . . 627
مسئلهء بردگى در اسلام . . . . . 629
دولت در كمونيسم نهايى . . . . . 632
سخن خوارج . . . . . 633
پيدايش مذهب . . . . . 636
نظريات دربارهء علت پيدايش مذهب :
1 . تثبيت امتيازات طبقاتى . . . . . 636
2 . جهل . . . . . 638
3 . ترس . . . . . 639
نقد اين نظريات . . . . . 641
نفى خلقت عالم از راه قديم بودن ماده . . . . . 644
رد اين نظريه :
1 . از جنبهء حكمت الهى . . . . . 645
مثال . . . . . 646
2 . از جنبهء علم . . . . . 647
تحليل گرايش بشر به توحيد . . . . . 649
دو تناقض . . . . . 651
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 21
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢١