نصيرالدين طوسى در ساختن رصد مراغه بوده و در سال 675 درگذشته است .
طبقهء چهاردهم
اين طبقه را شاگردان خواجه نصيرالدين طوسى تشكيل مىدهند :
1 . حسن بن يوسف بن مطهر حلّى ، معروف به علامهء حلّى . هر چند شهرت علامهء حلى به فقاهت است اما او مردى جامع بوده ، در منطق و فلسفه نيز مهارت كامل داشته و كتب ارزشمندى تأليف كرده است . ما در تاريخچهء فقها از اين مرد بزرگ كه قطعاً از نوابغ تاريخ اسلامى است ياد كردهايم . علامهء حلى عرب است و شاگرد كاتبى و خواجه بوده است . در سال 648 متولد و در سال 711 درگذشته است .
2 . كمال الدين ميثم بن ميثم بحرانى ، معروف به ابن ميثم بحرانى . اديب و فقيه و فيلسوف بوده است . فلسفه را نزد خواجه نصيرالدين طوسى تحصيل كرده است .
بعضى گفتهاند كه خواجه نيز متقابلًا نزد او فقه خوانده است « 1 » . ابن ميثم نهج البلاغه را شرح كرده است . از نظر فلسفى ، شرح او بهترين شروح نهج البلاغه شمرده شده و اخيراً در پنج جلد چاپ شده است . ابن ميثم در سال 678 يا 679 و يا بنا بر تحقيق صاحب الذريعه در سال 699 درگذشته است « 2 » 3 . قطب الدين محمود بن مسعود بن مصلح شيرازى ، معروف به قطب الدين شيرازى .
در منطق شاگرد كاتبى قزوينى و در حكمت و طب ( كليات قانون ) شاگرد خواجه نصيرالدين طوسى بوده است . قانون بوعلى و حكمة الاشراق سهروردى را شرح كرده است و خود كتابى به فارسى در اقسام حكمت نوشته كه به نام درة التاج معروف است و اخيراً چاپ شده است . هر سه كتاب نامبرده با ارزش است . شهرت بيشتر او در جوّ فلسفى به واسطهء شرح حكمة الاشراق است . با خواجه نصيرالدين طوسى در كار رصد مراغه همكارى داشته است . در سال 710 يا 716 درگذشته است « 3 » 4 . حسن بن محمد بن شرفشاه علوى حسينى استرآبادى ، معروف به ابن شرفشاه .
هامش
( 1 ) . روضات الجنات ، ص 582 .
( 2 ) . ريحانة الادب ، ج 8 / ص 243 .
( 3 ) . همان ، ج 4 / ص 471 .