بنده را به استفادت از او و تردد به خدمت او اشارت كرد ، و بنده در پيش او به تعلم فن رياضى مشغول شدم . »
از اين گفتار روشن مىشود كه خواجه نصيرالدين شاگرد شاگرد باباافضل بوده است و بابا از اصحاب خواجه نبوده است ( آنچنانكه در دائرة المعارف فارسى آمده است ) بلكه در طبقهء استادان استادان خواجه بوده است . عليهذا اين كه وفات بابا را در 606 يا 610 و يا قريب به اين سنوات بدانيم ( بر خلاف آنچه در لغتنامه و غزالى نامه آمده است ) اقرب احتمالات است و بر خلاف ادعاى سعيد نفيسى در مقدمهء رباعيات باباافضل و دكتر ذبيح اللَّه صفا در تاريخ ادبيات ايران تولد بابا در اواخر قرن ششم نبوده بلكه در اواسط آن قرن بوده است .
اين رباعى در مدح بابا منسوب به خواجه است :
گر عرض دهد سپهر اعلى * فضل فضلا و فضل افضل
از هر ملكى به جاى تسبيح * آواز آيد كه افضل ، افضل
طبقهء دوازدهم
1 . فريدالدين داماد نيشابورى . از تاريخ زندگى اين مرد نيز اطلاع درستى نداريم .
همين قدر مىدانيم كه استاد خواجه نصيرالدين طوسى بوده و خواجه اشارات را نزد او تحصيل كرده است « 1 » و خود او شاگرد صدرالدين سرخسى سابق الذكر بوده است . سلسلهء اساتيد خواجه از طريق فريدالدين داماد به بوعلى مىرسد ، به اين ترتيب كه خواجه شاگرد فريدالدين داماد و او شاگرد صدرالدين سرخسى و او شاگرد افضل الدين غيلانى و او شاگرد ابوالعباس لوكرى و او شاگرد بهمنيار و او شاگرد بوعلى بوده است . سال وفاتش بر ما معلوم نيست .
2 . شمس الدين عبد الحميد بن عيسى خسروشاهى ، معروف به شمس الدين خسروشاهى . ابن ابى اصيبعه از او به عنوان امام العلماء ، سيدالحكماء ، قدوة الانام ، شرف الاسلام ياد مىكند « 2 » . در طب و فلسفه و علوم شرعيه مبرز و از شاگردان مبرز
هامش
( 1 ) . روضات الجنات ، ص 582 .
( 2 ) . عيون الانباء ، ج 3 / ص 383 .