درس چهارم : تصوّر و تصديق
منطقّيين اسلامى بحث خود را در منطق از تعريف « علم » و « ادراك » آغاز مىكنند و سپس آن را به دو قسم « تصور » و « تصديق » تقسيم مىنمايند و منطق را مجموعاً دو بخش مىكنند : بخش تصورات و بخش تصديقات . هر يك از تصور و تصديق از نظر منطقيين منقسم مىشود به دو قسم :
1 . ضرورى يا بديهى .
2 . نظرى يا اكتسابى
تفكر و استدلال - كه منطق ارسطويى مدعى است كه قوانين صحت آن را بيان مىكند - اين است كه ذهن از تصورات ضرورى و بديهى به تصورات نظرى و اكتسابى دست مىيابد و احياناً آن تصورات اكتسابى را سرمايهء تحصيل و دست يا بى به يك سلسله تصورات نظرى و اكتسابى ديگر قرار مىدهد ، و همچنين تصديقات ضرورى و بديهى را وسيلهء كشف يك عده تصديقات نظرى و اكتسابى قرار مىدهد و آنها را نيز به نوبهء خود وسيلهء تحصيل و دست يا بى به يك سلسله تصديقات ديگر مىسازد .
از اين رو لازم است ما قبل از هر بحث ديگر ، « علم و ادراك » و سپس « تصور و تصديق » و « ضرورى و نظرى » را تعريف كنيم .