مسألهء روح ( 1 )
در بحث معاد آنچنان كه ما نقل و استنباط كردهايم و بلكه صراحت آيات قرآن بود ، قرآن در فاصلهء ميان مرگ و قيامت يك حيات شخصى براى انسانها قائل است ، و به عبارت ديگر براى روح انسان قبل از قيامت بقا قائل است و اين مطلب ، ما را به بحث در مسألهء روح كشيد و آن طورى كه عرض كرديم خيال نمىكنم بشود ترديد كرد كه قرآن قائل به روح است . اين مطلب بايد براى ما مشخص شود كه قطع نظر از دلايل علمى يا فلسفى بر نفى يا اثبات روح ، در متون اسلامى راجع به اين مسأله چگونه اظهار نظر شده است ، كه در رأس همه قرآن است . هنوز هم در بعضى از آيات قرآن بحث خواهيم كرد . وقتى نظر اسلام كاملا مشخص شد ، آن وقت مىرويم سراغ نظريات علمى در نفى يا اثبات روح .
دربارهء آيات قرآن يك سلسله آيات همانها بود كه قبلا خوانديم و يك بحث خاصى راجع به آيهء
« وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي »
( 1 ) بعد عرض مىكنيم .
ولى قبلا اشارهاى به اين مطلب مىكنيم كه در غير قرآن ، در ساير مدارك و مستندات مذهبى ما يعنى در اخبار و احاديث و نهج البلاغه و دعوات مثل صحيفهء سجاديه ، دربارهء
هامش
( 1 ) . اسراء / 85 .