مىآورد ، قطعا چنين است كه اگر وحى باشد معجزه هم هست يعنى آن كسى كه اتصال پيدا مىكند با آن جهان و مطلب را از آنجا مىگيرد ، قدرت و قوه را هم از آنجا مىگيرد . تعبير قرآن اين است :
« عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى »
. اصل تعبير اين است :
« وَ النَّجْمِ إِذا هَوى ، ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى ، وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى »
آنچه مىگويد از ميل خود نمىگويد
« إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى »
آنچه مىگويد جز وحيى كه از خارج به او ايحاء و القاء مىشود نيست
« عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى »
( 1 ) آموزانيده است به او موجودى كه از نظر نيرو خيلى شديد و قوى است . با اينكه به ظاهر انسان مىگويد كه مثلًا بايد اين جور مىگفت : « علّمه كثير العلم » چون بحث در تعليم است ، تعليم داده است به او يك موجودى كه علم و احاطهء او خيلى زياد است . ولى او را با اين صفت ياد كرده است : « علّمه شديد القوى » .
البته ندارد كه مقصود از « شديد القوى » خداست يا فرشته ، ولى اين تعبير را قرآن دربارهء خدا به كار نمىبرد ، كأنّه براى خدا كوچك است ، و در روايات هم توضيح شده به همان فرشتهاى كه وحى به وسيلهء او نازل مىشود . يك آيهء ديگر در سورهء تكوير هم صراحت دارد به اينكه همان فرشتهء وحى را ذكر مىكند :
« ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ ، مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ »
( 2 ) آن كه امين و وسيلهء وحى است صاحب قدرت است در نزد پروردگار .
بنابراين اگر ما اين مطلب را پذيرفتيم كه امور روحى خودشان قوه و قدرت هستند و در افراد عادى لا اقل اثر اين قوهها و قدرتها روى بدن خودشان ظهور مىكند و حتى - آنطور كه ما از بعضى كتابها نقل كرديم - همين انسان عادى به حدى مىرسد كه از غير طريق عادى چشمش دور را مىبيند و گوشش از دور مىشنود ، و بعد قبول كرديم كه جهان ديگرى هست كه آن جهان جهان قدرت و جهان ملكوت است ( لا اقل نمىتوانيم نفى كنيم ، ما مىخواهيم لا اقل نفى استبعاد از معجزات كرده باشيم ) ، چه مانعى دارد كه يك روحى قدرت خارق العادهاى را از يك چنين مبادىاى كسب كند و بعد با ارادهء خودش هرگونه كه بخواهد در مواد اين عالم تصرف كند . آن وقت همهء دنيا يا لا اقل قسمتى از دنيا حكم بدن خود او را پيدا مىكند . همين طور كه در بدن خودش تصرف مىكند در اين بدن عالم هم تصرف مىكند ، حالا يا مستقيما و يا به وسيلهء قوههايى كه مستقيما در عالم تصرف دارند . ولى به هر حال اين قوهها و قدرتها از نظر
هامش
( 1 ) . نجم / 1 - 5 .
( 2 ) . تكوير / 20 و 21 .