7 . 4 . 41 . عزيز بن زهير
وى نيز در كنار « قاسم بن محمد همدانى » و « ابو على بسطام بن على » از سوى ناحيه مقدّسه در همدان به وكالت مشغول و از « حسن بن هارون بن عمران همدانى » و پدرش فرمان مىگرفته است .
7 . 4 . 42 . محمد بن فرج رخجى
شيخ طوسى نام وى را در رديف اصحاب امام رضا عليه السّلام و امام جواد عليه السّلام و امام هادى عليه السّلام آورده است . 8548712 خ 0 467 خ نجاشى نيز وى را از جمله راويان از امام كاظم عليه السّلام دانسته و كتاب « مسائل » را به وى نسبت داده است . 9548712 خ 0 468 خ به گفته شيخ بهايى ، پدرش فرج ، از وزراى عباسى بود و مأمون او را دستگير كرد و به معارضه و مخالفت با وى برخاست . 0648712 خ 0 469 خ
گرچه در منابع ، تصريحى بر وكالت وى به چشم نمىخورد ، ولى وجود مجموعهاى از قراين ، مثبت وكالت او از جانب امام جواد عليه السّلام و امام هادى عليه السّلام است . بنا به نقل ابن شهر آشوب و طبرسى ، امام جواد عليه السّلام طى توقيعى به وى فرمود : « خمس را براى من ارسال داريد ؛ و من جز در اين سال ، آن را از شما اخذ نخواهم كرد » ! و آن حضرت در همان سال رحلت نمود . 1648712 خ 0 470 خ اين نحوه بيان ، حكايت از وكالت وى دارد ؛ چرا كه وكلا متولّى جمع خمس و ارسال آن به سوى ائمه عليهم السّلام بودند . نظير توقيع فوق ، از سوى امام جواد عليه السّلام براى « على بن مهزيار » ، ديگر وكيل آن جناب ، صادر شده است ؛ 2648712 خ 0 471 خ كه اين نيز مىتواند مؤيد سخن فوق مبنى بر صدور چنين بياناتى براى وكلا باشد .
بنا به نقل كلينى ، پس از شهادت امام جواد عليه السّلام سران شيعه در منزل « محمد بن فرج » اجتماع كردند تا درباره جانشين آن حضرت به بحث بپردازند ؛ و « محمد بن فرج » نامهاى به خادم و دستيار امام جواد عليه السّلام نوشت و او را از تجمع شيعه در منزلش آگاه ساخت و اضافه كرد كه اگر خوف اشتهار و خطرات ناشى از آن نبود به همراه آنان به بيت امام عليه السّلام مىآمد . و لذا دستيار امام جواد عليه السّلام به اتفاق همراهانش به خانه « محمد بن فرج » آمده و رقعههايى را كه مشتمل بر تعيين جانشينى امام هادى عليه السّلام از سوى امام جواد عليه السّلام بود ارائه نموده و همه حاضران را اقناع كرد . 3648712 خ 0 472 خ اين روايت حاكى از آن است كه وى به عنوان يكى از سران مبرّز شيعه در آن عصر مطرح بوده و در امور مهمّى همچون امر امامت ،