مشاهده مىشود و ميگويد أخبره انّه من دعاء أبيه علىّ بن الحسين من دعاء الصّحيفة الكاملة .
و نيز متوكّل مىگويد : يحيى بن زيد گفت مىخواهى ترا صحيفهاى از دعاى كامل بدهم ؟ .
و مسلم است كه در آن وقت صحيفهاى كه امروز بنام صحيفهء زيديّه مشهور است ( طبق گفتهء كوكبانى ) وجود نداشته و بر فرض وجود ، شكى نيست كه متوكل از آن بىخبر بوده است ، تا چه رسد كه از نقص آن مطلع باشد .
آنگاه در ضمن همين روايت متوكل گويد : پس از آنكه بمدينه رفتم و امام صادق ( ع ) را ديدم و داستان ملاقات خود را با يحيى به دو گفتم ، اجازه خواستم كه نسخهء آن حضرت را با نسخهء يحيى كه براى عموزادگان خويش فرستاده بود ، مقابله كنم و پس از مقابله حرفى از يكى را مخالف ديگرى نديدم ، بنابراين احتمال اينكه لفظ كامله برابر صحيفه ناقصه زيديه باشد بىمورد است . جز اينكه بگوئيم لفظ كامله در سند صحيفه از متوكل بن هارون نبوده و بهاء الشّرف كه در قرن ششم ميزيسته ، صحيفهء خود را در مقابل صحيفهء زيديه بدان ملقب ساخته و اين احتمال هم با مقام تقوى و نزاهت او پذيرفته نيست و ديگر اينكه بگفتهء متوكل ، صحيفهء امام صادق كه در دست ماست 75 باب بوده است و يازده باب آن از خاطر راوى رفته و گويد شصت و چند باب آن را از بر دارم ، در حالى كه مجموع ادعيهء صحيفه 54 دعاست . پس بدين تقريب لقب يافتن اين صحيفه ( بصحيفهء كامله ) نيز معنى ندارد . در نسخهاى از صحيفه كه در شوال سال چهار صد و شانزده هجرى قمرى نوشته شده و در كتابخانهء آستان قدس رضوى است در پشت صفحهء مجلد ( تا آنجا كه بخاطر دارم ) لفظ كامل موجود است و سبب آن را كامل بودن اين مجموعه از جهت دعا نوشته است .
آنچه بطور حدس در اين باره ميتوانيم بگوئيم ( و البته حدس است و نميتوان آن را دليل گرفت ) اينكه اين مجموعه را از آن جهت كامله گفتهاند كه دستورى كامل براى درخواست حاجات بنده از خداى تعالى است . در بيشتر موارد ، و دربارهء اغلب نيازمنديها ، و چون چنين دعاها از ائمه معصومين با اين ترتيب ، صدور نيافته ، اين ادعيه در مقابل دعاهاى ائمهء ديگر بكامله ملقب شده است . و اللّه العالم . « 1 »
هامش
( 1 ) . اين اجمال را نگارنده تقريبا سى سال پيش نوشت و آنچه در پشت مجلد نسخه موجود آستان قدس نوشته شده و اخيرا به نظر رسيد مؤيد اين احتمال است .