وعياشى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه : عدل ، شهادت توحيد است ؛ واحسان ، شهادت رسالت است ؛ وإيتاء ذي القربى آن است كه هر امامي امامت را به امامي بعد از خود بدهد ؛ وفحشا ومنكر وبغى ، ولايت ائمهء جور است « 1 » .
واز حضرت باقر عليه السّلام روايت كرده است كه : عدل ، شهادتين است ؛ واحسان ، ولايت أمير المؤمنين عليه السّلام است ؛ وفحشاء ، أبو بكر ؛ ومنكر ، عمر ؛ وبغى ، عثمان است « 2 » .
وبه روايت ديگر فرمود كه : عدل ، محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم است ، پس هر كه أطاعت أو كند عدل كرده است ؛ واحسان ، علي عليه السّلام است ، هر كه ولايت أو را اختيار كند احسان كرده است ، ومحسن در بهشت است ؛ وإيتاء ذي القربى ، رعايت قرابت ماست ، خدا امر كرده است به مودّت ما وفرزندان ما ، ونهى كرده مردم را از فحشاء ومنكر وبغى ، يعنى كساني كه بغى وظلم كنند به ما ومردم را بسوى غير ما خوانند « 3 » .
وفرات بن إبراهيم از حضرت باقر عليه السّلام روايت كرده است كه : عدل ، رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم است ؛ واحسان ، أمير المؤمنين عليه السّلام است ؛ وذي القربى ، فاطمه عليها السّلام است « 4 » .
دوم :
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلَيْنِ أَحَدُهُما أَبْكَمُ لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ وَهُوَ كَلٌّ عَلى مَوْلاهُ أَيْنَما يُوَجِّهْهُ لا يَأْتِ بِخَيْرٍ هَلْ يَسْتَوِي هُوَ وَمَنْ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
« 5 » يعنى :
« خدا زده مثل دو مردى كه يكى از آن دو گنگ است كه قادر نيست بر چيزى وأو گران است وبار است بر آقاى خود ، وبه هر جا كه أو را متوجه مىگرداند نمىآورد هيچ چيز را ، آيا مساوى است أو وكسى كه امر مىكند به عدالت واوست بر راه راست ؟ » .
بعضي از مفسران گفتهاند كه خدا اين مثل را براي بتها وخود تعالى شأنه زده است ؛ وبعضي گفتهاند كه براي كافر ومؤمن زده است « 6 » .
هامش
( 1 ) . تفسير عياشى 2 / 267 .
( 2 ) . تفسير عياشى 2 / 268 .
( 3 ) . تفسير عياشى 2 / 268 .
( 4 ) . تفسير فرات كوفي 236 .
( 5 ) . سورهء نحل : 76 .
( 6 ) . تفسير بيضاوى 2 / 416 .