ايشان بر روى آب ، يا پياپى وبسيار ، يا سرها از آب بيرون كرده وروزى كه شنبه نبود نمىآمدند بسوى ايشان » ،
كَذلِكَ نَبْلُوهُمْ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ
« 1 » « چنين امتحان مىكرديم ايشان را به فسق ايشان »
وَإِذْ قالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذاباً شَدِيداً
« 2 » « ويادآور وقتي را كه گفتند گروهى از ايشان كه : چرا پند مىدهيد گروهى را كه خدا هلاك كنندهء ايشان خواهد بود در دنيا يا عذاب كنندهء ايشان خواهد بود به عذابي سخت در آخرت » .
حضرت امام عليه السّلام فرمود كه : مراد از هلاك كردن ، عذاب استيصال است ؛ ومراد از عذاب ، عذابها وبلاهاى ديگر است . وفرمود كه : اين سخن را گناهكاران وشكاركنندگان در جواب واعظان گفتند « 3 » .
ومشهور آن است كه ايشان سه طايفه بودند : يك طايفه شكار مىكردند ، ويك طايفه ايشان را نهى ومنع مىكردند ، ويك طايفه نه شكار مىكردند ونه نهى آنها مىكردند « 4 » ، اين سخن را اين طايفهء أخير گفتند ،
قالُوا مَعْذِرَةً إِلى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
« 5 » « گفتند پنددهندگان كه : ما ايشان را موعظه مىكنيم تا معذور باشيم نزد پروردگار شما شايد ايشان پرهيزكار شوند وترك گناه بكنند » ،
فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِهِ أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا بِعَذابٍ بَئِيسٍ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ
« 6 » « پس چون فراموش كردند وترك نمودند آنچه را به ياد ايشان آوردند واز موعظهء ايشان پندپذير نشدند ، نجات داديم آنها را كه نهى مىكردند از گناه وبدى وگرفتيم آنها را كه ستم بر خود مىكردند به عذابي سخت به سبب فسق ونافرمانى ايشان » ،
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ ما نُهُوا عَنْهُ قُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً
هامش
( 1 ) . سورهء أعراف : 163 .
( 2 ) . سورهء أعراف : 164 .
( 3 ) . تفسير امام حسن عسكرى عليه السّلام 269 .
( 4 ) . تفسير قمى 1 / 244 ؛ مجمع البيان 2 / 492 ؛ تفسير عياشى 2 / 35 .
( 5 ) . سورهء أعراف : 164 .
( 6 ) . سورهء أعراف : 165 .