كه در تأويل آيهء :
وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً
« 1 » يعنى : و روزى كه برانگيخته ميكنيم از هر گروهى ، جمعى را . فرمود : هر مؤمنى كه كشته شده باشد ؛ به دنيا برميگردد تا ( بعد از زندگى مجدد ) بمرگ طبيعى بميرد و هر مؤمنى كه مرده باشد ، به دنيا برميگردد تا كشته شود ( و به ثواب شهادت نائل گردد ) .
و هم در كتاب مزبور از ابو بصير روايت كرده كه گفت : حضرت صادق عليه السّلام به من فرمود : آيا مردم عراق رجعت را انكار ميكنند ؟ عرضكردم : آرى . فرمود : آيا اين آيه را در قرآن نخواندهاند :
وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً
؟ هم در آن كتاب از بكير بن اعين از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود :
گويا حمران بن اعين و ميسر بن عبد العزيز را مىبينم كه با شمشيرهاى خود مردم ( بيدين ) را در بين صفا و مروه به خاك مياندازند ( كه البته مقصود امام رجعت آنها به دنيا است ) .
و هم در آن كتاب است كه جابر جعفى گفت : از حضرت صادق عليه السّلام تفسير آيه
وَ لَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ
. . . « 2 » يعنى اگر در راه خدا كشته شديد يا مرديد . . . سؤال شد ، فرمود : اى جابر آيا ميدانى راه خدا كدام است ؟ عرضكرد نه به خدا مگر اينكه از شما بشنوم . فرمود : كشته شدن در راه على و اولاد اوست .
هر كس در راه محبت او كشته شود ، در راه خدا كشته شده است و هيچ كس نيست كه ايمان به اين آيه داشته باشد ، مگر اينكه كشته شدن و مرگى در پيش دارد ، به اين معنى كه اگر كشته شود دوباره برانگيخته مىشود تا بميرد ، و اگر مرد ، برانگيخته مىشود تا اينكه كشته شود ، نظير اين روايت در تفسير عياشى هم ذكر شده است .
مؤلف : شايد آخر روايت تفسير قسمت آخر آيه يعنى
وَ لَئِنْ مُتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لَإِلَى اللَّهِ تُحْشَرُونَ
باشد ، به اين معنى كه مقصود از « حشر » رجعت باشد .
نيز در كتاب مزبور از فيض بن ابى شيبه روايت مىكند كه گفت : شنيدم
هامش
( 1 ) سورهء نمل آيه 85
( 2 ) سورهء آل عمران آيه 151