در دولت حق تلافى آن را از او خواهند گرفت .
و نيز در آن كتاب از ابان بن تغلب نقل كرده كه گفت : شنيدم حضرت صادق عليه السّلام ميفرمود : عمر دنيا تمام نميشود مگر اينكه گويندهء از آسمان صدا زند : اى پيروان حق جمع شويد ! همه پيروان حق در يك قسمتى از زمين گرد آيند . آنگاه بار دوم گويندهاى صدا مىزند : اى اهل باطل جمع شويد پس همه پيروان باطل در يك سرزمين اجتماع كنند . من عرضكردم : اهل باطل مىتوانند داخل جبههء حق شوند و بالعكس ؟ فرمود : نه به خدا ، چنان كه خدا فرمود :
ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ
« 1 » يعنى : خداوند نمىگذارد اهل ايمان داخل اين ورطه شوند كه شما ( بيدينان ) در آن هستيد ، تا اينكه بد از خوب تميز داده شود .
و هم در كتاب ياد شده از ابو بصير و او از كامل از حضرت امام باقر ( ع ) روايت كرده كه فرمود : وقتى قائم ما قيام مىكند ، مردم را بامر تازهاى دعوت مينمايد ، چنان كه پيغمبر ( ص ) مردم را بدين گونه دعوت نمود . اسلام در حال غربت ظاهر شد و به زودى مانند روز اول غريب مىشود پس خوش به حال غربا .
و نيز در آن كتاب از ابو بصير روايت نموده كه حضرت صادق عليه السّلام فرمود :
اسلام با غربت ظاهر شد . و به زودى نيز غريب مىشود ، چنان كه بود . پس خوش به حال غربا .
من عرضكردم : آقا اين را براى من شرح دهيد ! فرمود : دعوتكننده ما دعوت خود را از سر مىگيرد . مانند دعوت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله « 2 » و هم در كتاب مذكور از بطائنى روايت مىكند كه حضرت صادق عليه السّلام فرمود : در اثناى اينكه جوانان
هامش
( 1 ) سورهء آل عمران آيه 179
( 2 ) اين گونه روايات كه عربى آن
« انّ الاسلام بدا غريبا و سيعود غريبا فطوبى للغرباء . . . »
است همه به اين معنى است كه دين و احكام اسلام روزى چنان غريب و بىارزش مىشود و بر اثر سلطهء دشمنان و جعل قوانين بشرى در برابر آن طورى از نظر مىافتد ، كه مانند روز نخست مردم از آن بىخبر مىمانند . پس خوش به حال غربا يعنى عملكنندگان باسلام در آن روزگار ، سپس كه قائم آل محمد و دعوتكنندهء اهل بيت ، قيام كرد با احياء و تجديد معالم دين و احكام قرآن و دستورات تعطيل شده و از نظر افتادهء اسلام ، مجددا مردم را باسلام دعوت مىكند و تبليغ اسلام را از سر مىگيرد مثل جدش پيغمبر كه هنگام ظهورش تمام دستورات دينى سابق فراموش شده بود و او مردم را دعوت باسلام و دين خدا كرد .
در پاورقى صفحه 959 هم راجع به غربت اسلام سخن گفتيم .