خاتمه [ بيان مؤلف ( ره ) در حضور قلب نمازگزار و فهم معانى اذكار ]
سزاوار آنست كه نمازگزارنده گذارنده مىبايد كه معانى اذكار نماز و آنچه در نماز مىخواند و ادعيه و تعقيبات آن را ملاحظه نمايد ، چه مىبايد كه از روى دانستگى و فهميدگى اتيان به آن كند تا ذكر گفتن و دعا خواندن و قرائت كردن او مجرّد حركت دادن زبان به غير ملاحظهء معانى مقصودهء آن نبوده باشد ، چه اگر چنين باشد حال او مثل عربى باشد كه تلفّظ به كلام فارسى مىكرده باشد و شعور به معانى آن چيزى كه تلفّظ به آن مىكند نداشته باشد ، يا مثل حال ساهى و مصروعى كه تكلّم مىنموده باشند به چيزى بدون آنكه معنى آن به خاطر ايشان گذرد و دانند كه چه مىگويند .
و كافى است در تنبيه نمازگزار و ترغيب بر ملاحظهء معانى آنچه در نماز مىگويد قول خداى تعالى در قرآن مجيد آنجا كه مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ
« 1 » .
يعنى : « اى آنان كه ايمان آوردهايد و گرويدهايد به خدا و به پيغمبر خدا ، نزديكى مكنيد به نماز در حالتى كه مست باشيد تا آنكه دانيد كه چه مىگوئيد « 2 » » .
هامش
( 1 ) سورهء نساء : 4 آيهء 44 .
( 2 ) در روايات ما آمده كه مراد از مستى ، مستى خواب است ، يعنى بايد خواب آلوده نماز نگزاريد ، و با حالت نشاط به نماز بايستيد .