4 . مد عارضى - آن است كه سبب آن سكون عارضى مىباشد .
5 . مد حروف لين - آن است كه حروف مد با حركت ماقبل خود متحرك شوند ( تجويد قرآن مجيد - فروغ قرآن - روح البيان - تحفة الاخوان - قواعد القرائة )
مدبرات ( م د بّ )
فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً
( نازعات ) .
- فرشتگانى كه كارها را تدبير مىكنند و قضاء الهى رانده مىشود . ( فرهنگ لغات قرآن - ج 1 - ص 416 )
مدت محنه
دوران عمل آزمون عقيدهء قضات و شهود و محدثين دربارهء مخلوق يا قديم بودن قرآن - محنة القرآن
مدثر ( م د ثّ )
يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ
( مدثر - 1 و 2 )
1 . نام يكى از سورههاى قرآن مجيد است - سورهء مدثر
2 . از نامهاى حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله ( كشف المطالب ، ص 17 )
مدمدمه
- سورهء مدمدمه
مدنى ( م د )
منسوب به مدينه . آيهء مدنى و سورهء مدنى را گويند .
سورههاى مدنى قرآن ( به نقلى ) 28 سوره است و براى شناخت آن ملاكها و خصوصياتى كلى و شايع وجود دارد ( كه اگر نصّ معارضى در ميان نباشد ) قابل اعتماد است . در اين سورهها :
1 . نوعا آيهها و سورهها بلندند .
2 . فرمان جهاد در آن ديده مىشود .
3 . غالبا خطابات با عنوان
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
شده .
4 . لحن ملايم و خفيف و بيشتر خطاب به مؤمنين است .
5 . برخورد با اهل كتاب و دعوت آنها به ميانهروى در عقايد و افكار و انديشهها شده .
6 . ذكر خصايص و صفات منافقين و مبارزه با آنها شده است ( جز سورهء عنكبوت ) .
7 . بيشتر از تفاصيل احكام و بيان شريعت اسلام سخن رفته است ( و احكام حدود و فرايض و حقوق مدنى و اجتماعى و سياسى گزارش شده ) .
8 . تفصيل براهين و ادله در حقايق دينى شده .
( پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 28 و 79 و 80 - تاريخ قرآن ، معرفت ، ص 49 و 50 و 51 ) .
مدنيان
شهرت قراء مدينه : نافع و ابو جعفر نزد علماى تجويد . ( ريحانة لادب )
مدنى اول
ابو جعفر يزيد بن قعقاع از قراء عشر .
مدنى ثانى
نافع بن عبد الرحمن از قراء سبعه ( ريحانة الادب )
مدهامتان ( م مّ )
آيهء 64 سورهء رحمن بزعم برخى كوتاهترين آيهء قرآن مجيد است و به معنى دو روضه كه از بسيارى سبزى به سياهى زند آمده است .
مدين ( م ى )
نام شهرى كه ده بار در قرآن مجيد ( در سورههاى اعراف 85 - توبه 71 - هود 85 و 98 - طه 42 - حج 43 - نمل 21 و 22 و 45 - قصص 35 ) ذكر گرديده است . مدين را هم بر شهر حضرت