( الاتقان ، ج 2 ، ص 459 و 460 - بينات ، ش 20 ، ص 154 )
مبين ( م )
1 .
أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ
( نور - 25 )
روشنگر . آشكاركننده . استوار . خداى تعالى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 149 )
2 . از نامهاى قرآن مجيد است براى اينكه حق را از باطل جدا و آشكار نموده است ( الاتقان ، ج 1 ، ص 183 - تاريخ قرآن مجيد ، ص 32 )
متحدى ( م ت ح دّ )
كسى كه به گمان خود خواسته تا تحدى قرآن را پاسخ دهد ، مثل مسيلمهء كذاب و طليحة بن خويلد اسدى و . . .
متحرم
- سورهء متحرم
مترديه ( م ت ر دّ ى )
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُتَرَدِّيَةُ
( مائده - 3 )
حيوانى كه از بلندى افتاده باشد و يا در چاه افتاده باشد و مرده باشد . و در قرآن حرام اعلام شده .
( لغات قرآن )
متشابه
- متشابهات قرآن
متشابهات قرآن
1 .
اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ
( زمر - 23 )
وصف عموم قرآن ، و مراد از آن تشابه آيات است از حيث خوبى نظم و محكمى اسلوب و بيان حقايق ، براى آنكه هر قسمت آن با قسمت ديگر از نظر زيبايى و استوارى لفظ و معنى شباهت دارد .
( الاتقان ، ج 1 ، ص 186 - قاموس قرآن ، ذيل شبه )
2 .
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ
( آل عمران - 7 )
آيات متشابه آنهايى است كه مراد خدا از آنها روشن و قطعى نيست و چندبعدى و داراى محامل بسيارند كه محتمل است هريك از آنها مراد باشد . و در علت وجود متشابهات وجوهى گفتهاند از جمله اينكه اگر همهء قرآن محكم بود مردم به اخبار آن اكتفا كرده و از نظر و تدبر بىنياز مىشدند ( پس براى ايجاد روحيهء تدبر مقدارى از آيات متشابهاند ) ، و ديگر اينكه معارف اجتماعى و احكام فرعى قرآن داراى ناسخ و منسوخ است ( و لذا وجود متشابهات طبيعى است ) ، و وجه ديگر اينكه وجود متشابهات سبب زنده ماندن و هميشه تازه بودن قرآن است . ( قاموس قرآن ، ذيل شبه )
متعال ( م ت )
عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ
( رعد - 9 )
برتر . بلند پايه از اسماى ذات الهى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 90 و 149 )
متفق عليه بين قراء
گاهى قرائت به صورت يك لفظ و يك وجه روايت مىشود كه از آن به متفق عليه بين قراء تعبير مىگردد ( مقدمهاى بر تاريخ قراآت قرآن كريم ، ص 81 )
متكبر ( م ت ك بّ )
السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ
( حشر - 23 )