فواتح ( ف ت )
يا فواتح السور يا فواتح القرآن . مطلع و سرآغاز همهء سورههاى قرآنند . كلمات و جملاتى كه سورههاى قرآن بدان آغاز مىشوند و سورههاى قرآن به ده نوع از كلام آغاز مىشوند :
1 . حمد و ثناى الهى
2 . ندا ( در آغاز 10 سوره )
3 . قسم ( در آغاز 15 سوره )
4 . شرط ( در آغاز 7 سوره )
5 . حروف تهجى ( در آغاز 29 سوره )
6 . امر ( مثل
قُلْ أُوحِيَ
)
7 . استفهام ( مثل
هَلْ أَتى
)
8 . خبر ( مثل
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ
)
9 . دعا و نفرين ( مثل
وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ
)
10 . تعليل ( مثل
لِإِيلافِ قُرَيْشٍ
) ( الاتقان ، ج 2 ، ص 333 - پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 111 تا 115 - و . . . )
فواتح السور
- فواتح
فواتح القرآن
- فواتح
فواصل ( ف ص )
جمع فاصله است و آن عبارت است از اصطلاحى كه بر كلمهاى كه آيه به آن ختم مىشود اطلاق مىگردد . فاصله داراى ارزشى خاص در اتمام معنى است و آهنگ و طنين آن اثر خاصى در نظم كلام دارد . فاصله در انتهاى آيات به صورت جالب و جاذبى پىدرپى تكرار مىشود و يك آهنگ عميق و يكنواخت را در گوش به صدا در مىآورد . كلمات آخر آيات در يك نظام معين و يك انسجام حيرتانگيزى در اكثر آيات به چشم مىخورد كه از نظر نيروى تعبير و قدرت نفوذ در نفوس بسيار قابل توجه و امعان است ( سيرى در قرآن ، ص 122 و 124 )
فواصل آيات
فاصلهء كلمهء آخر آيه است . و گفتهاند فواصل ، حروف همانند و همشكلى هستند در مقاطع آيات كه فهمانيدن معانى با آنها انجام مىشود . ( الاتقان ، ج 2 ، ص 307 )
فى سبيل اللّه ( س ل لّا )
إِنَّمَا الصَّدَقاتُ . . .
وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
( توبه - 60 )
در راه خدا ، يعنى هر كار خير شرعى كه مطلوب خداست ، يعنى در راه مصالح عمومى مسلمين و اسلام ، مانند ساختن قنات ، راه ، خيابان ، مسجد و آنچه كه موجب بزرگداشت شعائر و اعتلاى كلمهء اسلام است يا باعث از بين رفتن فتنه و فساد از حوزهء اسلام يا دو گروه مسلمان خواهد شد و يكى از مصارف زكات است . ( رسالهء نوين ، ج 2 ، ص 98 - تبصرة المتعلمين ، ص 119 - و . . . )
فيل
نام يكى از سورههاى قرآن مجيد است - سورهء فيل