روز قيامت است . ( فرهنگ لغات قرآن - ج 1 - ص 618 )
شاهنشه بىخواب
لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ
( بقره - 255 )
- به كنايت خداى تعالى كه خواب بر او روا نيست و اين تعبير مبتنى است بر آيهء شريفه .
( فرهنگ فروزانفر )
شجرهء خبيثه ( خ ث )
وَ مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ
( ابراهيم - 26 )
درخت پليد . به روايتى از امام باقر عليه السّلام اين مثل براى بنى اميه است ( مجمع البيان )
شجرهء خلد ( خ )
فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطانُ قالَ يا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَ مُلْكٍ لا يَبْلى
( طه - 120 )
درخت جاودانى . درختى كه حضرت آدم عليه السّلام از خوردن آن ممنوع شده بود .
شجرهء زقوم ( ز قّ )
إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ
طَعامُ الْأَثِيمِ
( دخان - 43 و 44 )
درختى در جهنم خوراك گناهكاران - زقوم
شجرهء طوبى
يكبار در قرآن مجيد از طوبى ياد شده است كه طبق روايات شجرهاى است در بهشت ( طوبى شجرة فى الجنة ) - طوبى
شجرهء طيبه ( ط ىّ ب )
أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ
( ابراهيم - 24 )
درخت پاكيزه درختى است در بهشت . طبق روايت ، درخت پاكيزه حضرت محمد است و شاخهء آن حضرت على و برگ آن حضرت فاطمه و ميوهء آن حضرت حسن و حسين ( صلوات اللّه عليهم اجمعين ) مىباشد ( مجمع البيان ) .
شجرهء مباركه ( م ر ك )
مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ
( نور - 35 )
از درخت زيتون به عنوان شجرهء مباركه ياد شده است ، چون منافع آن زياد است يا روغن آن بهتر مىسوزد ، يا اولين درختى است كه پس از طوفان نوح روييد و محل روييدن آن جايگاه انبيا بوده است يا هفتاد پيامبر از جمله حضرت ابراهيم عليه السّلام آن را مبارك ساختهاند . ( تفسير نمونه - مجمع البيان )
شجرهء ملعونه ( م ن )
وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ
( بنى اسرائيل - 60 )
1 . بنى اميه است .
2 . قوم سركش يهودند كه همانند درختى با شاخ و برگ فراوان هستند اما مطرود درگاه خدا .
3 . شجرهء زقوم است كه درختى است كه در بن جهنم مىرويد و ثمرهاى ناگوار و رنجآور دارد و خوراك گناهكاران است . ( تفسير نمونه )
شجرهء موسى ( سا )
اشاره است به درختى كه از آن به حضرت موسى پيامبر عليه السّلام ندا آمد كه :
يا مُوسى إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ
- قصص 30 - ( لغتنامه )
شده ( ش دّ )
اصطلاح تجويدى - مخارج حروف ( 11 )
شديد العذاب
وَ أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذابِ
( بقره - 165 )