تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى ) — صفحة 147

مساهمون:

ص١٤٧

2 . دعا

وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ
( مؤمن - 60 ) - خداوند در قرآن ضمن آيات بسيار به دعا امر فرموده و دعا كردن بنده محبوب خداست و آنچه در اجابت دعاها مدخليّت دارد و مقدم بر دعا كردن است و سبب سرعت اجابت مىشود عبارتند از : 1 . حمد و ثناى خدا . 2 . فرستادن صلوات . 3 . استغفار نمودن . 4 . يادآورى نعمت‌هاى خدا . 5 . شكر كردن بر نعمت‌هاى خدا . 6 . با وضو و طهارت بودن . 7 . نماز خواندن . 8 . روزه گرفتن . 9 . حقوق واجبهء مالى را پرداختن . 10 . تصدق دادن . 11 . مراعات اماكن را نمودن . 12 . به اجتماع دعا كردن ( دعاهاى ربناى قرآن ، عمادزاده ، ص 9 الى 11 )

درة العقد قرآن ( د رّ ت ل ع )

سوره يوسف را گفته‌اند .

دعاى ختم قرآن

دعايى كه بعد از قرائت قرآن مجيد ( از اول تا آخر ) خوانند . و دعاى ختم قرآن ، مأثور از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام چنين نقل شده است : بسم اللّه الرحمن الرحيم . اللهم اشرح بالقرآن صدرى و . . .

دعاى شروع قرآن

دعاى پيش از خواندن قرآن به نقل از رسول اللّه عبارت است از : اللهم بالحق انزلته و بالحق نزل . . .

دعى ( د ىّ ) ( د )

وَ ما جَعَلَ أَدْعِياءَكُمْ أَبْناءَكُمْ
( احزاب - 4 ) در ميان عرب‌ها كسى را كه به خاندانى ملحق مىشد ( فرزند خوانده ) دعى مىگفتند و دعى از كسان خويش ارث مىبرد ( تاريخ تمدن اسلام ، ج 4 ، ص 20 )

دم

إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ
( بقره - 173 ) خون و خوردن آن به نص قرآن حرام است ( قاموس قرآن )

دنيا ( د )

اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ
( حديد - 20 ) كلمهء دنيا در قرآن مجيد 115 بار تكرار شده است و در تمام آنها صفت زندگى كنونى است ( مگر در چهار محل كه صفت آسمان و كنار بيابان آمده است ) . اين كلمه معمولا در مقابل آخرت استعمال مىشود و اگر از « دنى » و « دنائت » باشد به معنى پستى است و لذا زندگى دنيا را دنيا مىگوييم از اين جهت كه نسبت به زندگى آخرت پست‌تر و ناچيزتر است و اگر دنيا از « دنو » باشد به معنى نزديكى است و لذا زندگى دنيا را دنيا مىگوييم از اين جهت كه از زندگى آخرت به ما نزديك‌تر است . در حيات دنيوى انسان علاوه بر اين‌كه در لذات و الم‌ها و ساير قسمت‌ها با ساير جانداران مشترك است اين امتياز را دارد كه در اين حيات بر اثر ايمان به خدا و عمل صالح فضاى زندگى پاكيزه و عطر آگين مىگردد . ( قاموس قرآن - فرهنگ معارف