دادهاى او مىداند ، اينك گرفتار مكرى شدهاى كه خداوند در قرآن مىفرمايد :
يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ ما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُونَ
.
بيشترين موارد ريا در نگاه كردن و سخن گفتن ، خوردن ، راه رفتن ، مجالست ، لباس پوشيدن ، خنديدن ، نماز ، حج ، جهاد ، قرائت قرآن و ساير عبادات آشكارا مىباشد و در اينجاها انسان گرفتار رياء و تظاهر و شرك مىشود .
اما كسى كه باطنش را براى خداوند خالص كند و دلش خاشع گردد و خود را مقصر و ذليل بداند و كوشش كند و همواره شكرگزار باشد ، اين چنين اشخاصى اميد خلاصى دارند و ممكن است از رياء و نفاق دور بمانند .
36 - از على عليه السّلام سؤال شد : بدبختى بزرگ چيست ، فرمودند : كسى كه دنيا را براى رسيدن به دنيا ترك مىكند ، اين دنيا را از دست مىدهد و در آخرت هم سودى نمىبرد و زيان مىنمايد ، مردى كه عبادت مىكند و خود را به مشقت مىاندازد و روزه مىگيرد ولى همه را ريائى انجام مىدهد .
اين شخص با اين كارها از همه لذات و خوشيهاى دنيا محروم مىگردد و فقط سختىها و ناراحتيها براى او باقى مىماند ، اگر او از روى خلوص آن كارها را كرده بود ، از خداوند پاداش مىگرفت او خيال مىكند هنگامى كه وارد آخرت شود ميزان اعمالش سنگين مىشود ولى او در آن جا چيزى مشاهده نمىكند زيرا اعمال او براى خداوند نبوده است .
37 - عبيد گويد : به امام صادق عليه السّلام عرض كردم : مردى نماز مىگذارد و نمازش را نيكو ادا مىكند و دوست مىدارد مردم را به طرف خود متوجه سازد ، فرمودند اين عمل ريا به حساب نمىآيد .
38 - علاء بن فضيل گويد : امام صادق عليه السّلام فرمودند معنى آيه شريفه
فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً
آن است كه هر كس نماز بگذارد و يا روزه بگيرد و يا بردهاى آزاد كند و يا حجى بجاى آورد و مقصودش آن باشد كه مردم از وى خوششان بيايد مشرك به حساب مىآيد ولى قابل گذشت مىباشد .