آمده است . و مشرقى نسبت به مشرق است و مقصود از آن شهرهاى خاورى است يعنى ناحيهء شرقى از كشور اسلامى همان طورى كه به ساكنان شهرهاى باخترى مغربى يا مغربىها مىگويند و مشرق در آن زمان شامل شهرهاى خراسان و ماوراءالنّهر و سجستان و جبال و طخارستان و بدخشان و تركستان مىشد و به مردمان اين شهرها ، مشرقى مىگفتند و اين مطلب براى كسى كه به تاريخ و احوال و سير آشنا مىباشد روشن است . اين مشرقى همان هشام بن ابراهيم مشرقى ختلى است كه از امام كاظم و امام رضا عليهما السلام روايت مىكند ؛ مردى ستوده و محدّث جليلالقدر بوده و هموست كه از امام رضا عليه السلام در روايات خود به ابوالحسن خراسانى تعبير مىكند . به وى هشام ختلى نيز مىگويند . و ختل ناحيهاى كوهستانى در ماوراى نهر جيحون است كه به آن ختلان نيز مىگويند و آن از نواحى خراسان به شمار مىآيد .
عطاردى ( مؤلف مسند حفظه اللَّه ) مىگويد : ختلان ناحيهء گسترده و ناحيهء بزرگى از ماوراى رود جيحون كنار بدخشان و قصبهء آن به نام كولاب نزديك شهر دوشنبه است كه پايتخت جمهورى تاجيكستان مىباشد . و آن دشتى است كه پيرامون آن را كوههاى سر به فلك كشيده و قلّههاى مرتفعى گرفته كه از آنها رود وخش جارى است و مقبرهء عارف مشهور و عالم مجاهد معروف مير سيد على همدانى صاحب كتابهاى سودمند به فارسى و عربى قرار دارد كه من در سال 1408 هجرى آن را زيارت كردم .
روايات او در بخش روزه - قسمت بيست و دوّم - به شمارهء ( 1 ) و در بخش نكاح - قسمت چهلم - به شمارگان ( 4 و 5 ) و در بخش اولاد - قسمت
مسند الإمام الكاظم (ع) (مسند امام الكاظم ع) (فارسى) — صفحة 473
مساهمون: الشيخ عزيز الله عطاردي
ص٤٧٣