حرمت شراب و قمار را احساس كردند و دانستند كه گناه از چيزهايى است كه سزاوار اجتناب و دورى از آن لازم است ولى خداوند متعال از هر راهى برايشان تحميل نكرد زيرا كه فرمود : و منافعى ( از نظر ظاهرى ) دارد ! سپس آيهء ديگرى را نازل فرمود :
« إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » .
« 1 » كه اين آيه از آيهء اوّلى شديدتر و غليظتر در تحريم است ، سپس آيهء سومى را نازل كرد و در آن آيه از اولى و دوّمى غليظتر و شديدتر بيان كرد ، فرمود :
« إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ » .
« 2 »
بنابراين خداوند عزّ و جلّ دستور به دورى از آن را فرمود و علّتهايى كه به خاطر آنها حرام كرده است تفسير و توضيح داد سپس تحريم آن را بيان كرد و در آيهء چهارم آن را روشن ساخت با تمام دلايلى كه در آيات پيشين فرموده بود :
« قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الْإِثْمَ وَ الْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ » .
« 3 » در حالى كه در آيهء نخست فرمود :
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ »
ولى در آيه چهارم فرمود :
« قُلْ إِنَّما
هامش
( 1 ) - مائده / 90 : شراب و قمار و بتها و ازلام ( برد و باخت ) پليد است و از عمل شيطان از آنها دورىكنيد تا رستكار شويد ! .
( 2 ) - همان / 91 : شيطان مىخواهد از راه شراب و قمار در ميان شما تخم عداوت و دشمنى به پا شد و از نماز و ذكر خدا شما را باز دارد ! اما شما خوددارى خواهيد كرد ؟ .
( 3 ) - اعراف / 33 : بگو : پروردگار من تنها اعمال زشت را حرام كرده است : چه آشكار باشد يا پنهان وهرگونه ستم و تجاوز به ناحق بر حقوق ديگران .