آن به صورت پرهيزگارى با احترام به الفاظ و حروفش با عنايت كامل تظاهر كنيم ، اگرچه اتّفاق نظر داريم كه هدف آن را دگرگون سازيم و آن را مورد ستم و خشم قرار دهيم ، پس از آنكه صاحب احسان و لطف بر مردم بوده است .
و اين همان چيزى است كه قرآن كريم به مناسبت پارهاى از مصالح ازدواج كه با سوء نيّت همراه است ، آورده ، كه ايشان ( آيات خدا را به مسخره گرفتهاند . ) « 1 » .
اينك اصل جريان : ما مىدانيم كه قرآن كريم چقدر مايل است ، با تمام وسايل معقول اين ارتباط مقدّس بين زن و شوهر را حفظ كند و آن را محكم و استوار نمايد . قرآن كريم قبل از هر چيز به مردان سفارش مىكند كه با زنان رفتارى چون رفتار انسانى داشته باشند ، حتّى در وقتى كه نسبت به آنها احساس نفرت دارند :
« وَ عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ يَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْراً كَثِيراً . »
« 2 » .
آنگاه به زنان نيز پند مىدهد كه از همسرانشان اطاعت كنند ، حتّى اگر اين اطاعت مقتضى مقدارى تنزّل از جايگاه خودشان هم باشد :
« وَ إِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَوْ إِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَيْهِما أَنْ يُصْلِحا بَيْنَهُما صُلْحاً . »
« 3 » . وانگهى هر دو طرف را در وقتى كه نتوانند كار خودشان را بين خودشان اصلاح كنند ، دعوت مىكند كه اختلاف را بر حكميّت نزد اعضاى خانوادهشان عرضه كنند تا آنها بين دو همسر ايجاد صلح و مصالحه نمايند :
« وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَيْنِهِما فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَكَماً مِنْ أَهْلِها إِنْ يُرِيدا إِصْلاحاً يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُما . »
« 4 » .
و بيشتر از اينها وقتى كه تمام اين تلاش و كوششهاى اصلاحكننده كارگر نباشد و طلاق
هامش
( 1 ) - از سورهء بقره ( 2 ) آيهء 231 :« وَ لا تَتَّخِذُوا آياتِ اللَّهِ هُزُواً . »( آيات الهى را به مسخره نگيريد . ) . اين آيه به سبب زيان به همسران با رجوع خود نازل شده است ، كه مبادا پس از آن مرد همسر ديگرى بگيرد ( مترجم عربى ) .
( 2 ) - نساء ( 4 ) آيهء 19 : و با آنها بهطور شايسته معاشرت كنيد ، اگر به جهاتى از همسران خود رضايت كامل نداشته باشيد ، و اى بسا آنچه را نمىپسنديد ، خداوند در آن خير و بركت و سود فراوانى قرار داده باشد .
( 3 ) - نساء ( 4 ) آيهء 128 : هرگاه زنى احساس كند كه شوهرش بناى سركشى و اعراض دارد ، مانعى ندارد كه براى حفظ حريم زوجيّت از پارهاى از حقوق خود صرفنظر كند و باهم صلح نمايند .
( 4 ) - نساء ( 4 ) آيهء 35 : و اگر از جدايى و شكاف ميان آنها ( دو همسر ) بيم داشته باشيد ، يك داور از خانوادهء شوهر و داورى از خانوادهء زن انتخاب كنيد ، اگر اين دو داور ( با حسن نيّت وارد كار شوند ) هدفشان اصلاح ميان دو همسر بوده باشد ، خداوند كمك مىكند و به وسيلهء آنان ميان آنها الفت مىدهد .