كه اگر حقى داشت بهخاطر حقش قيام كند ؟ فرمود : « خداوند هيچكس جز پيامبرش را مكلّف به چنين چيزى نكرده است ، به او مىفرمايد :
« فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ »
. « 1 » ولى به ديگران فرموده است :
« إِلَّا مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ أَوْ مُتَحَيِّزاً إِلى فِئَةٍ »
. « 2 » يعنى : كنارهگيرى به قصد حمله بر دشمن يا عقب رفتن به قصد پيوستن به ياران ، بدون فرار و شكست ، بنابراين كسى كه فرار كرده تاحدى كه از صف سربازان خودى گذشته باشد ، گرفتار غضب خدا خواهد شد » . « 3 »
سورهء توبه
1 - صفّار از احمد بن عمير نقل كرده است ، كه وى از امام كاظم عليه السلام راجع به آيه :
« اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ »
. « 4 » پرسيد ؟
امام عليه السلام فرمود : « بهراستى اعمال بندگان هر بامدادان ، از نيكان و بدان به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم عرضه مىشود ، بنابراين برحذر باشيد ! » . « 5 »
2 - از محمّد بن فضيل به نقل از امام كاظم عليه السلام دربارهء آيهء :
« اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ »
. « 6 »
4 - نعمانى از زياد قندى نقل كرده است ، مىگويد : امام كاظم عليه السلام مىفرمود : « خداى تعالى خانهاى را از نور آفريد و چهار پايهء آن را چهار
هامش
( 1 ) - نساء / 84 : در راه خدا پيكار كن : تنها مسؤول وظيفهء خود هستى ! .
( 2 ) - انفال / 16 : هر كس به هنگام مبارزهء با دشمن پشت به آنها كند ( چنين كسى ) گرفتار غضبپروردگار خواهد شد » .
( 3 ) - تفسير عياشى : 2 / 51 .
( 4 ) - توبه / 105 : اعمال و وظايف خود را انجام دهيد و بدانيد كه خدا و رسولش و مؤمنان اعمال شمارا مىبينند .
( 5 ) - بصائر : ص 424 .
( 6 ) - همان : ص 427 و حديث شمارهء ( 3 ) تكرار شماره ( 2 ) بود - م .