نكند حال ما از همهء بنى اسرائيل بهتر خواهد بود ! آن مرد در حالى برگشت كه مىگفت : خدايا هم تو شاهد حال آنانى و هم ما ! » . « 1 »
سورهء توحيد
1 - شيخ صدوق از ابوالبخترى وهب بن قرشى از قول امام صادق عليه السلام از پدرش امام باقر عليه السلام دربارهء آيهء :
« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ »
« 2 » آورده است ، فرمود : « قل » يعنى آنچه را كه به تو وحى كرديم - با تركيب حرفهايى كه ( جبرئيل ) برايت قرائت كرد - اظهار كن تا بدان وسيله هر كه گوش داد و ( دلش ) گواهى داد ، هدايت شود .
« هو » اسمى است به صورت كنايه كه به شخص غايب اشاره دارد ، هاء حرف تنبيه به معناى ثابت است و واو اشاره به غايب از حواس دارد همان طورى كه هذا اشاره به شاهد در نزد حواس دارد . اين بدان جهت بود كه كافران با حروف اشاره شاهد قابل حس از خدايان خودشان صحبت مىكردند ، مىگفتند : يا محمّد ! اينها خدايان ماست كه با چشمها ادراك مىشوند . تو هم به خدايت كه ما را به سوى او دعوت مىكنى اشاره كن تا ما او را ببينيم و درك كنيم و دربارهء او سرگردان نمانيم ! از اين رو خداوند آيهء
« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ »
را نازل كرد . بنابراين هاء براى تثبيت چيزى است كه خود ثابت است و واو اشاره به غايب از چشمها و تماس حواس ظاهرى است كه خدا برتر از آن است . بلكه او چشمان را درك
هامش
( 1 ) - كافى : 8 / 84 .
( 2 ) - توحيد / 1 : ( اى پيامبر ! ) بگو : خداوند يكتا و يگانه است .