« وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا كِتابٍ مُنِيرٍ
وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ كانَ الشَّيْطانُ يَدْعُوهُمْ إِلى عَذابِ السَّعِيرِ »
« 1 » آورده است : او نضربن حارث بود كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به او فرمود : « آنچه از طرف خدا نازل شده است پيروى كن ! »
او گفت : بلكه از آنچه پدرانم را بر آن يافتم پيروى مىكنم !
قول خداى تعالى :
« وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ »
« 2 » ، توضيح مطلب اين كه يهود از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم راجع به روح پرسيدند ، فرمود :
« الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا »
« 3 » گفتند : ما به طور خاصّ ؟ فرمود : بلكه مربوط به همهء مردم است ، گفتند : چگونه اين دو قابل جمع است ؟ محمّد ! تو معتقدى كه جز اندكى از علم به تو هم ندادهاند در حالى كه تو قرآن را آوردهاى و به ما تورات را دادهاند و تو خواندى :
« وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً »
« 4 » يعنى تورات را ؟ !
پس خداوند آيهء :
« وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ . . . »
را نازل كرد ، مىفرمايد :
هامش
( 1 ) - لقمان / 20 - 22 : بعضى از مردم دربارهء خدا بدون علم و هدايت و كتاب روشنى مجادله مىكنند و چون به ايشان گفته شود ، از آن چه خدا نازل كرده پيروى كنيد ! مىگويند : نه ، ما از آنچه پدرانمان را يافتيم پيروى مىكنيم . آيا اگر شيطان آنها را دعوت به عذاب آتش كند ( مىپذيرند ) .
( 2 ) - لقمان / 27 : اگر همهء درختان روى زمين قلم شود و دريا براى آن مركب گردد و هفت دريا به آن اضافه شود ، اينها هم تمام ولى كلمات خدا پايان نمىپذيرد ، خداوند عزيز و حكيم است .
( 3 ) - اسراء / 85 : ( بگو ) روح از فرمان پروردگار است و به شما بيش از اندكى علم و دانش داده نشده است .
( 4 ) - بقره / 269 : هر كه را حكمت دادند ، در حقيقت خير فراوان دادند .