سجده كردند » « 1 » و در حال سجده با خود گفتند : ما فكر نمىكرديم كه خداوند مخلوقى گرامىتر از ما بيافريند ! ما خزانه داران و همسايگان خدا و از همهء مخلوقات او نزديكتريم ولى همين كه سربلند كردند ، خداى تعالى فرمود : مىاند كه چه چيز از آن ايرادى كه بر ما داشتيد براى شما ظاهر شد ، و آنچه در دل پنهان داشتيد به اين گمان كه خداوند مخلوقى گرامىتر از شما نيافريده است !
همين كه فرشتگان فهميدند كه اشتباه كردهاند به عرش خدا پناهنده شدند ! البته اينها گروهى از فرشتگان بودند ؛ همانهايى كه در پيرامون عرش بودند نه تمام فرشتگانى كه گفتند : گمان نداشتيم خداوند مخلوقى گرامىتر از ما بيافريند ! آنها كسانى بودند كه مأمور به سجده شدند ، همانها به عرش پناه بردند و اعتراف داشتند و خداوند با انگشت قدرت خويش آن را به چرخش درآورد بنابراين آنها تا روز قيامت پيرامون عرش پناهندهاند .
پس چون آدم عليه السلام دچار خطا شد ، خداوند اين خانه ( كعبه ) را براى كسانى از فرزندان وى كه خطايى مرتكب شوند ، قرار داد تا فرزندان آدم به آن پناه ببرند همان طورى كه فرشتگان به عرش پناه بردند . و چون آدم عليه السلام به زمين فرود آمد اطراف اين خانه طواف كرد و چون به محلّ
هامش
( 1 ) - همان / 34 . شكى نيست كه سجده در اينجا به معناى خضوع است ، اگر نه سجده به معناىپرستش مخصوص خداست و معناى توحيد در عبادت هم همين است كه غيرخدا را نبايد پرستش كرد ، بنابراين جاى ترديد نيست كه فرشتگان براى آدم سجدهء پرستش نكردند بلكه سجده براى خدا بود و براى آدم خضوع كردند - م .