عبداللَّه بن عباس - گمان دارد كه مىداند ، هر آيهاى كه در قرآن نازل شده است ، در چه روزى نازل شده و در بارهء چه چيز نازل شده است ! مىگويد : فرمودند : از او بپرسيد : كه آيهء
« وَ مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى وَ أَضَلُّ سَبِيلًا »
« 1 » دربارهء چه كسى نازل شده است ؟ و همچنين آيهء
« وَ لا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِي إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَنْصَحَ لَكُمْ »
« 2 » در چه موردى و نيز آيهء :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا »
« 3 » راجع به چه چيز نازل شده است ؟ ابن عباس گفت : من دوست داشتم آنكه تو را چنين دستورى داده است ، با من روبرو مىشد و من با او سؤال و جواب مىكردم ، ولى تو از او بپرس ! عرش چيست ؟ و چه وقت آفريده شده است ؟ و چگونه است ؟
پس آن مرد رفت و نزد پدرم برگشت و آنچه را كه او گفته بود به عرض پدرم رساند !
پدرم گفت : آيا جواب مربوط به آيات را داد ؟ آن مرد گفت : نه .
فرمود : ولى من جواب آنها را به وسيلهء نور الهى و دانش بدون مدّعى و بدون انتساب به ديگرى پاسخ مىدهم ! امّا دو آيهء اول دربارهء پدر ايشان نازل شده ولى آيه آخرى دربارهء پدر من و ما خانواده نازل شده است ، و خاطر نشان ساخت و فرمود : مرزى كه ما را مأمور به مرزدارى آن
هامش
( 1 ) - اسراء / 72 : اما كسى كه در اين جهان ( از ديدن چهرهء حق ) نابيناست در آخرت نيز نابينا وگمراهتر است .
( 2 ) - هود / 34 : اگر خداوند ( به خاطر گناهان ) بخواهد شما را گمراه سازد ، هرگز نصيحت من سودىنخواهد بخشيد ، هر چند بخواهم شما را نصيحت كنم !
( 3 ) - آل عمران / 200 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد در برابر حوادث ايستادگى كنيد و در برابردشمنان استقامت نماييد و از مرزهايتان مراقبت كنيد !