بر مىآيد كه محراب مسجد شريف نبوى پيش از عمارت وليد جايى مسطّح بود ، بدون فرو رفتگى در ديوار يا بدون علامت مشخصهاى بر ديوارِ جانب قبله ، به سخن عمربن عبدالعزيز استناد مىكنند كه گفت : بياييد در بناى قبلهتان حاضر باشيد و نگوييد كه عمر قبلهء ما را تغيير داد . او هر سنگى را كه بر مىداشت سنگ ديگر به جاى آن مىنهاد . « 1 »
مسلمانان بعدها درساختن محرابها هنرنمايىهاكردند و آنها رابا نقوش اسلامى و آيات قرآنى زينت دادند و آن را در صدر مساجد قرار دادند ؛ زيرا آنجا مكانِ مناسبِ معنىِ محراب است - چنان كه گفتيم - محراب علامت مميزهاى بود براى سمت قبله كه هر مسلمانى بر او واجب است كه در نماز روى به قبله كند . « 2 »
شمار محرابها در مسجد نبوى متعدد شد تا به شش محراب رسيد از اين قرار :
1 - محراب نبوى شريف ، در روضهء شريف ، در سمت چب منبر .
2 - محراب عثمانى ، در ديوار سمت قبله و آن همان محراب است كه امروز امام مسجد در آن نماز مىخواند .
3 - محراب سليمانى ، كه آن را محراب حَنَفى هم مىگويند ، در مغرب منبر .
4 - محراب فاطمه ، در سمت جنوبى محراب تّهجُّد ، داخل مقصورهء شريفه .
5 - محراب شيخالحرم ، كه در پشت دكّة الاغوات واقع شده . اين محراب در عمارت مجيديّه احداث شد .
هامش
( 1 ) - وفاء الوفا ، ج 5 ، ص 520
( 2 ) - المسجد النبوى عبر التاريخ ، ص 128