رسول خدا ( ص ) زنان خويش را همانند ديگر زنان به قيد قرعه ، در جنگ شركت مىداد .
در روزگار خلفاى راشدين و امويان ، شركت زنان در جنگ مورد اعتراض كسى نبود .
اما پس از روى كار آمدن عباسيان ، فقيهانى پيدا شدند كه شرط پنجم يعنى مرد بودن را به شرايط سربازى افزودند . با اين كار ارتش اسلام از عنصرى فعال ، كه به روحيه و تعداد نيروهاى آنان مىافزود ، محروم گشت ؛ و اين انحرافى بود از ايشان كه اجماع آن را تأييد نمىكند . *
اسلام
« مسلمان بودن » از آن رو جزو شرايط سربازى قرار داده شده است كه سرباز از روى
هامش
« ادامه از صفحهء قبل » : با دختر فرظه سوار بر كشتى شد . 2 - « باب حمل الرجل امرأته فى الغزودون بعض نسائه » ، در اين باب از عايشه نقل شده است : هنگامى كه رسول خدا ( ص ) آهنگ نبرد مىفرمود ميان زنان خويش قرعه مىافكند ، قرعه به نام هر يك اصابت مىكرد او را با خود مىبرد . در يكى از جنگها ميان ما قرعه افكند كه به نام من در آمد و من به همراه حضرت رفتم و اين ، پس از فرود آمدن آيهء حجاب بود . 3 - باب : « غزو النساء وقتا لهن مع الرجال » . در اين باب از انس چنين روايت شده است : در روز جنگ احد مردم از گرد پيامبر خدا ( ص ) پراكنده شدند . در اين حال عايشه دختر ابوبكر و ام سليم را چونان دو مرد كار آزموده ديدم كه آستين همت بالا زده مشكهاى آب را با سرعت به مجاهدان مىرساندند . ديگرى گفته است : « آن دو ، مشكها را به دوش مىكشيدند ، سپس به كام تشنگان مىريختند و باز مىگشتند و دوباره آن را پر كرده به تشنگان مىرساندند . 4 - باب « حمل النساء القرب الى الناس فى الغزو » ، در آنجا از عمر دربارهء ام سليط نقل شده است كه در روز احد مشكهاى آب را براى ما حمل مىكرد . 5 - باب « مداواة النساء الجرحى فى الحرب » . در آنجا از قول ربيع دختر معوذ آمده است : ما همراه پيامبر ( ص ) به مردم آب مىداديم ، مجروحان را مداوا مىكرديم و كشتگان را باز مىگردانديم » . 6 - باب : « رد النساء الجرحى و القتلى » . در آنجا از قول ربيع دختر معوذ آمده است : « ما همراه پيامبر ( ص ) به جنگ مىرفتيم ؛ و در آنجا مردم را آب مىداديم و به آنان خدمت مىكرديم و كشتگان و مجروحان را به مدينه باز مىگردانديم » . فقيهان گفتهاند : جهاد ، واجب كفايى است و بر كسانى كه عذرى دارند به سبب آن عذر واجب نيست . بر زنان هم جنگ واجب نيست زيرا كه آنان در گرو حق همسران خود هستند و حق بنده بر حق خداوند مقدم است . دليلش هم اين است كه اگر مرد به زنش اجازه دهد كه براى جهاد بيرون رود يا اينكه خودش او را براى جهاد همراه ببرد بر هيچ كدام از آن دو در اين باره باكى نيست . دليل ديگر اينكه اگر زنى شوهرى نداشته باشد كه در گرو حق او باشد ، در وجوب جهاد ميان او و مردان تفاوتى نيست . . . همهء اين موارد در هنگامى است كه دشمن حمله نكرده باشد ، زيرا در صورت تهاجم دشمن ، بر همهء مردم واجب است كه به منظور دفاع از قلمرو اسلام براى دفاع آماده شوند . براى مطالعهء جزئيات بيشتر در اين باره ر . ك . فتح البارى بشرح البخارى 6 / 57 - 60 چاپ بولاق ، مصر ، سال 1300 .
* - لازم به يادآورى است كه در فقه شيعه جهاد ابتدايى بر زنان واجب نيست ولى در دفاع مرد بودن شرط نيست .