گردد . » « 16 » .
در خلال اقامتمان در مادريد بر بسيارى از كتب و اسناد الخميادو مخصوصا در كتابخانهء ملى دست يافتيم . از جمله كتبى در نمازها و ادعيه و فقه . اين كتابها همه با بسم الله و صلوات بر پيامبر آغاز مىشوند . يكى از اين كتابها كتابى بود در نمازها و ادعيه كه در پايان آن سطرى چند به عربى نوشته شده بود . معلوم مىشود كه با وجود آنكه تعليم و تعلم زبان عربى از طرف دولت تحريم شده باز هم تا اواخر قرن شانزدهم در نهان آن را درس مىدادهاند و بدان مىنوشتهاند . عين عبارت اين است :
« افرغ للعبد من الله الرتعالى المعترف بذنبه الرراجى غفران ذنبه ، على بن محمد بن محمد شكار من بلاد مزما ذيانتى اليوم الآخر من جمادى الثانى يوما اربعة و لعشرين من شهر ماروس من يوم ثلث منه عام ثمانيه و تسعين تسع مأته من الحجرة النبى صلى الله عليه و سلم .
و لعددا من المسيح عام و تسع و ثمانين الف و خمسائة . آمين آمين يا رب العالمين . تمت به حمد الله و حسن عونه كاالفراغة ثم صلاة العصر « 17 » »
همچنين قطعهء ديگرى از ادبيات موريسكى يافتيم كه عنوان « قصيدة يوسف » را داشت و آن كتابى بود به شعر در زندگى يوسف از مؤلفى مجهول « 18 » .
در آنجا شمارى از كتب دينى است ، از جمله كتابهايى است در سيرهء نبوى و تفسير و حديث و نمازها و شمار كثيرى از اسناد گوناگون موريسكيها . بسيارى از اينها با بسم الله آغاز مىشوند و در خلال آنها هم الله و درود بر پيامبر او آمده است .
در اين كتب دينى كه موريسكيها مىخواستهاند تعاليم اسلامى و سيرهء پيامبر را در آنها تدوين كنند موارد فراوانى است كه بعضى از تعليمات مسيحى به تعليمات اسلامى آميخته شده است و بر چهرههاى اسلامى گاه رنگ چهرههاى مسيحى نشسته است . مثلا
هامش
( 16 ) .. 983 - 683 , 483 . P . noislupxE us Y selonapsE socsiroM sol : tanoroB laucsaP( 17 ) . اين نسخه در كتابخانه ملى مادريد به شماره 5306 در فهرست كتب خطى عربى محفوظ است .
( 18 ) . اين نسخه در كتابخانهء ملى مادريد به شماره742 . Rمحفوظ است .