ابو عبد اللّه چون به فاس رفت در ظل حمايت بنى وطّاس بياسود و در آنجا به شيوه اندلس كاخهايى برآورد . المقرى مورخ اندلسى قريب به صد و سى سال بعد يعنى در سال 1037 ه / 1628 م در آن كاخها گردش كرده است . « 12 » گويند كه چون ابو عبد اللّه و يارانش به شهر فاس درآمدند ، مردم شهر گرفتار قحطى و گرانى و بيمارى شدند .
آنسان كه برخى مردم ، شهر را ترك كردند و اندلسيان مهاجر به ديار خود بازگشتند و بسيارى ديگر نيز كه قصد رفتن به مغرب را داشتند منصرف شدند . « 13 » پادشاه مخلوع در تبعيدگاه خود مدتى دراز زندگى كرد و در طول اين سالهاى دردانگيز به گوش خود مىشنيد كه چگونه سياست اسپانيا همه كوشش خود را براى نابودى اسلام در اندلس و نابود ساختن تمدن و رسوم و آثار آن ، به كار مىبرد و چگونه آن ملت شريف از سرزمينى كه هشت قرن در آن زيسته بود و آن همه آثار پديد آورده بود به اطراف پراكنده مىشود .
در باب تاريخ وفات او روايات مختلف است . المقرى در نفح الطيب مىگويد كه ابو عبد اللّه به سال 940 ه / 1534 م در فاس وفات كرد و در روبهروى مصلى بيرون باب الشريعه به خاك سپرده شد . « 14 » و در كتاب ديگر خود ازهار الرياض مىگويد كه او در فاس به سال 924 ه / 1518 ديده از جهان بربست . « 15 »
در روايت قشتالى نزديك به آن عصر آمده است كه ابو عبد اللّه در جنگ مشهور ابو عقبه ميان سلطان احمد ابو العباس الوطاسى نوادهء ابو عبد اللّه محمد الوطاسى و مخالفانش كه بر ضد او خروج كرده بودند كشته شد . ابو عبد اللّه در كنار حاميان خود بنى وطّاس مىجنگيد . اين واقعه در سال 943 ه / 1536 م اتفاق افتاد . در اين نبرد
هامش
( 12 ) . نفح الطيب ج 2 / ص 617 .
( 13 ) . ازهار الرياض ج 1 / ص 68 .
( 14 ) . نفح الطيب ج 2 / ص 617 . السلاوى نيز در الاستقصاء ج 2 / ص 168 از روايت المقرى پيروى كرده است .
( 15 ) . ازهار الرياض ج 1 / ص 168 .